Döviz Kurları - Kur Arşivi

Alış Satış
Dolar 6.5465 6.5583
Euro 7.4687 7.4822
Sterlin 8.3549 8.3984
Güncelleme Tarihi: 14.08.2018 - 15:30
Kullanacağınız kur bir gün önce belirlenen kur olmalıdır

E-Bülten

Duyuru ve gelişmelerimizden haberdar olmak için e-bülten listemize üye olabilirsiniz.

YENİ TEBLİĞE GÖRE KDV İADE VE MAHSUBU YAPAN MÜKELLEFLERİN ÖZEL ESASLARA TABİ TUTULMA ŞARTLARI

Bülent Çakar - YMM

Yayımlanma Tarihi   :   06.05.2014

 

YENİ TEBLİĞE GÖRE KDV İADE VE MAHSUBU YAPAN MÜKELLEFLERİN ÖZEL ESASLARA TABİ TUTULMA ŞARTLARI

26 Nisan tarihli Resmi Gazetede yayımlanan KDV Uygulama Tebliğinde, özellikle iade ve mahsup işlemleri ile ilgili önemli düzenlemeler yapılmıştır. Maliye Bakanı Tebliğ yayınlanmadan önce düzenlediği basın toplantısında bu düzenleme ile birlikte binlerce mükellefin kara listeden çıkarılacağını, özel esaslar uygulamasının mükellefler lehine yumuşatılacağını müjdelemiştir. Ancak özellikle vergi dairesi personeline sorumluluklar (idari ve mali) yükleyen bu tür düzenlemelerin uygulamasının bazen mükelleflerin beklediği kadar toleranslı gerçekleşmediği bir vakıadır.

Tebliğin “E. Özel Esaslar” bölümünde düzenlenen hususlar KDV iade ve mahsubu yapan bütün mükellefleri ilgilendirmektedir. Yazımızda sıklıkla karşılaşılan SMİYB kullanma veya düzenleyen ve kullananlardan mal ve hizmet alma durumlarını irdeleyeceğiz. Tebliğde bu durumların dışında, sadece SMİYB düzenlemek amacıyla kurulan şirketler, SMİYB düzenleme konusunda haklarında rapor veya tespit bulunanlar, haklarında beyanname vermeme, defter ve belge ibraz etmeme ve adresinde bulunamama konusunda tespit bulunanlar,  KDV yönünden ihtiyati tahakkuk veya ihtiyati haciz uygulanan mükellefler hakkında uygulanacak özel esaslar da açıklanmıştır.

Öncelikle Tebliğin “Özel Esaslar” bölümünde açıklanan hususlar iade ve mahsup talebinde bulunan mükelleflerin bu taleplerinin hangi durumlarda ağırlaştırılmış koşullarda yapılacağı ile ilgilidir. Yani KDV tarhiyatını gerektiren bir durum var ise bu tarhiyatın yapılması ayrı bir konudur, özel esaslara tabi olma ayrı bir konudur. Ancak çoğu zaman birbirlerinin nedeni ve sonucu olarak ortaya çıkarlar.

Haklarında Sahte Belge Kullanma Raporu Bulunan Mükellefler

Sahte belgelerde yer alan KDV’nin indirim hesaplarına dâhil edilmek suretiyle kullanıldığını tespit eden rapor, sahte belge kullanma olumsuz raporu olarak değerlendirilir.

Tebliğde getirilen yeni bir husus olarak, vergi incelemesine yetkili olanlar tarafından düzenlenen bu raporlarda ispatlayıcı bazı hususların yer alması gerektiği belirtilmiştir.

Tarhiyat ve özel esaslara tabi olma

Sahte belge kullanımına dayalı KDV indirimlerinin vergi inceleme raporu ile veya mükellefin düzeltme beyanları ile indirilecek KDV tutarlarından düşülmesi gerekmektedir. Bu koşulla mükellef özel esaslara tabi tutulmaz.

İade Taleplerinin Yerine Getirilmesi

Haklarında sahte belge veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanımına ilişkin olumsuz rapor bulunan mükelleflerin, raporun vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihe kadar henüz sonuçlandırılmamış iade talepleri dâhil, bu tarihten sonraki iade talepleri;

- Sahte belge kullanımında dört kat,

- Muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanımında ise üç kat,

teminat karşılığında, teminat gösterilmemesi halinde münhasıran vergi inceleme raporu sonucuna göre yerine getirilir. Raporun intikal ettiği tarihten önceki dönemler için alınan teminatlar da dâhil olmak üzere iade için alınan tüm teminatlar vergi inceleme raporu ile çözülür.

Genel esaslara dönüş

Sahte belge veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanma olumsuz raporuyla özel esaslara tabi tutulan mükellefler, aşağıda sayılan şartlardan birisinin gerçekleşmesi halinde genel esaslara dönerler:

a) Haklarında sahte belge kullanılmasına yönelik olumsuz rapor bulunan mükelleflerin söz konusu belgeleri indirim hesaplarından çıkarmak suretiyle beyanlarını düzeltmeleri,

b) Kullanma raporları üzerine yapılan tarhiyatın yargı kararıyla terkin edilmesi,

c) Sahte belge veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanma raporlarında tarhı öngörülen vergi ve buna ilişkin olarak hesaplanacak gecikme faizi ile kesilmesi istenen cezanın ödenmesi veya bunların tamamı için teminat gösterilmesi,

ç) Özel esaslar kapsamına alınılan dönemi takip eden vergilendirme döneminden itibaren bu süre içerisinde başka bir olumsuzluk olmaması kaydıyla (süre dolmadan önce yazılan olumsuz raporlarda en son raporun vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihten itibaren), sahte belge kullanma fiilinde dört yıl, muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanma fiilinde üç yıl geçmesi.

Haklarında Sahte Belge Kullanma Tespiti Bulunan Mükellefler

Sahte belge kullanma tespiti, sahte belgelerde yer alan KDV’nin indirim konusu yapıldığının tespit edilmesidir.

Yapılan inceleme sırasında sahte belge kullanıldığı hususunda bir tespit yapılmış olması halinde, bu durumun inceleme elemanınca rapor düzenlenmeden önce mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine yazılı olarak bildirilmesi de tespit sayılmaktadır.

Tarhiyat ve özel esaslara tabi olma

Sahte belge kullanımına dayalı KDV indirimlerinin mükellefin düzeltme beyanları ile indirilecek KDV tutarlarından düşülmesi gerekmektedir. Bu koşulla mükellef özel esaslara tabi tutulmaz.

İade Taleplerinin Yerine Getirilmesi

Haklarında sahte belge veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanma tespiti bulunan mükelleflerin iade talepleri, kendilerine yazılı olarak verilen 15 günlük süre içerisinde belgenin gerçekliğini ve doğruluğunu Tebliğde belirtilen açıklamalara göre ispat etmeleri kaydıyla genel esaslara göre yerine getirilir.

Tebliğde ispat için kullanılabileceği belirtilen ödeme, nakliye gibi hususlara ilişkin belgelere itibar edilip edilmemesi hususu vergi dairelerinin takdirine bırakılmıştır. (Rapor düzenlenmesi durumunda takdir inceleme elemanına ait olacaktır.)

Belgenin gerçekliğini ve doğruluğunu ispat etmemekle birlikte, söz konusu belgelerde yer alan KDV tutarlarını indirim ve iade hesabından çıkaran veya bu kısma sahte belge kullanma tespitlerinde üç kat, muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanma tespitlerinde iki kat teminat gösteren mükelleflerin geri kalan iade talepleri genel esaslara göre sonuçlandırılır.

Teminat gösterilmemesi veya bu alışlara isabet eden kısmın indirim ve iade talebinden çıkarılmaması durumunda ise, iade talepleri vergi inceleme raporuna göre yapılır.

Genel Esaslara Dönüş

Sahte belge veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanma tespiti kapsamında özel esaslara tabi tutulan mükellefler, aşağıda sayılan şartlardan birisinin gerçekleşmesi halinde genel esaslara dönerler:

a) Haklarında sahte belge veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belgekullanıldığına yönelik olumsuz tespit bulunan mükelleflerin kendilerine verilen 15 günlük süre içinde söz konusu belgeleri indirim hesaplarından çıkarmak suretiyle beyanlarını düzeltmeleri veya kendilerine yazılı olarak verilen 15 günlük süre içerisinde işlemin gerçekliğini Tebliğdeki açıklamalara göre ispat etmeleri,

b) Olumsuz tespitin ilişkin olduğu belgelere dayanılarak indirim ve iade konusu yapılan KDV tutarlarının sahte belge için üç katı, muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge için iki katı teminat gösterilmesi,

c) İlgili dönem veya daha sonraki bir dönemle ilgili inceleme sonucunda düzenlenecek olumlu raporun vergi dairesi kayıtlarına intikal etmesi,

ç) Tespitin veya tespite dayanılarak tesis edilen işlemlerin yargı kararıyla iptal edilmesi,

d) Özel esaslar kapsamına alınılan dönemi takip eden vergilendirme döneminden itibaren bu süre içerisinde başka bir olumsuzluk olmaması kaydıyla (süre dolmadan önce yapılan tespitlerde en son tespit tarihinden itibaren), sahte belge kullanma tespitlerinde üç yıl, muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanma tespitlerinde iki yıl geçmesi.

Haklarında Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge Kullanma Raporu Bulunan Mükellefler

Bu raporlar muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge niteliği tespit edilen belgelerde yer alan KDV tutarlarının indirim konusu yapıldığını tespit eden, vergi incelemesine yetkili olanlarca düzenlenmiş raporlardır.

Tarhiyat ve özel esaslara tabi olma

Muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanımına dayalı KDV indirimlerinin vergi inceleme raporu ile veya mükellefin düzeltme beyanları ile indirilecek KDV tutarlarından düşülmesi gerekir Bu şartla mükellef özel esaslara tabi tutulmaz.

İade Taleplerinin Yerine Getirilmesi

Haklarında sahte belge kullanma raporu bulunan mükellefler ile aynıdır.

Genel esaslara dönüş

Haklarında sahte belge kullanma raporu bulunan mükellefler ile aynıdır.

Haklarında Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge Kullanma Tespiti Bulunan Mükellefler

Muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanma tespiti, bir mükellefin muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullandığının diğer kişi, işletme veya kurumlar hakkında yapılmakta olan araştırma ve incelemeler sırasında yahut yetkili makamların (Maliye Bakanlığının ilgili birimleri dahil) yazıyla bildirmesi üzerine vergi dairesinin ıttılaına girmesidir.

Tarhiyat ve özel esaslara tabi olma yönünden:

Muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullanımına dayalı KDV indirimlerinin mükellefin düzeltme beyanları ile indirilecek KDV tutarlarından düşülmesi gerekmektedir. Bu koşulla mükellef özel esaslara tabi tutulmaz.

İade Taleplerinin Yerine Getirilmesi

Haklarında sahte belge kullanma tespiti bulunan mükellefler ile aynıdır.

Genel esaslara dönüş

Haklarında sahte belge kullanma tespiti bulunan mükellefler ile aynıdır.

Doğrudan Mal veya Hizmet Temin Ettikleri Mükellefler Hakkında Olumsuz Rapor veya Tespit Bulunanlar

İade ve mahsup taleplerinde en sık karşılaşılan durum budur. Bu durumda mükelleflerin kendileri hakkında rapor veya tespit bulunmamakta, doğrudan mal ve hizmet aldığı firmalar hakkında rapor veya tespit bulunmaktadır.

Bugüne kadar yapılan uygulamalarda, Vergi Dairesi mal veya hizmet alınan firmanın SMİYB düzenleyicisi olması durumunda, alınan mal veya hizmete ilişkin belgenin sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı olduğunu ispatlamaksızın; mal veya hizmet alınan firmanı n  SMİYB kullanıcısı olması durumunda ise belgedeki KDV’nin müteselsil sorumluluk esaslarına göre ödenip ödenmediğini araştırmaksızın söz konusu KDV’nin yüklenilen hatta indirim KDV hesabından çıkarılmasını talep etmekteydi. Tebliğe göre bundan sonra bu durumlarda uygulama aşağıdaki gibi olacaktır:

Tarhiyat ve özel esaslara tabi olma yönünden:

  • Belgeyi kullanan hakkında herhangi bir rapor veya tespit olmadığı için tarhiyat yapılamaz. Eğer müteselsil sorumluk söz konusu ise ödemelerin müteselsil sorumluluk kapsamında yapılması halinde de Hazineye intikal etmeyen KDV belgeyi kullanan mükelleften alınamaz.
  • Belgenin doğruluğu Tebliğdeki açıklamalara göre ispat edilirse özel esaslar söz konusu olmayacaktır.
  • SMİYB düzenleme rapor veya tespiti bulunanlardan alınan belgeler KDV indirim hesaplarından çıkarılmayacak, sadece iade hesaplarından çıkarılacaktır.
  • Haklarında SMİYB kullanma raporu bulunanlardan mal ve hizmet alınması özel esaslara tabi olmayı gerektirmeyecektir.
  • Haklarında sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullanma tespiti bulunanlardan mal ve hizmet alınması durumunda tespitin olduğu dönemde özel esaslar uygulanacak, sonraki dönemlerde genel esaslar uygulanacaktır.
  • Doğrudan mal veya hizmet temin ettikleri safhadan önceki safhalardaki mükellefler hakkında olumsuz rapor veya tespit olanlar bundan böyle özel esaslara tabi olmayacaktır.

İade Taleplerinin Yerine Getirilmesi

-Sahte belge düzenleme raporu veya tespiti bulunan mükelleflerden yapılan alışlara isabet eden kısma üç kat,

-Muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme raporu veya tespiti bulunan mükelleflerden yapıları alışlara isabet eden kısma iki kat teminat göstermeleri kaydıyla, bu kısmın iadesi teminat karşılığında, kalan kısmın iadesi genel esaslara göre yerine getirilir. Teminat vergi inceleme raporu ile çözülür.

Kendileri hakkında herhangi bir olumsuzluk bulunmadığı halde doğrudan mal veya hizmet temin ettiği mükellefler hakkında sahte belge veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme raporu veya tespiti bulunan mükelleflere 15 gün içinde olumsuzluğu giderebilecekleri bildirilir.

Verilen süre içerisinde belgenin gerçekliğini ve doğruluğunu bu Tebliğdeki açıklamalara göre ispat eden veya söz konusu alışlara isabet eden kısmı iade hesaplarından çıkaran mükelleflerin iade talepleri genel esaslara göre sonuçlandırılır.

Sahte belge veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme raporu veya tespiti bulunanlardan alımları bulunmakla birlikte, iadesi talep edilen KDV tutarları içerisinde bunlardan alımlara yönelik belge bulunmayanların iade talepleri, başka bir olumsuzluk olmaması kaydıyla genel esaslara göre yerine getirilir.

Haklarında sahte belge veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme tespiti dışında olumsuz tespit bulunanlardan alım yapan mükelleflerin, tespite ilişkin tarihten sonra herhangi bir belgeyi içermeyen iade talepleri, başka bir olumsuzluk olmaması kaydıyla genel esaslara göre yerine getirilir. İade hesabında olumsuz tespitin bulunduğu döneme ilişkin alış bulunması durumunda, bu alış belgelerinin gerçekliğinin ve doğruluğunun ispatı veya iade hesabından çıkarılması veyahut iki kat teminat gösterilmesi suretiyle, diğer kısmın iadesi genel esaslara göre yapılır. Teminat vergi inceleme sonucuna göre çözülür.

Haklarında sahte belge veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme raporu veya tespiti bulunanların kanuni temsilcileri ve bunların kurduğu veya ortağı olduğu mükelleflerden mal veya hizmet alanların iade talepleri, kendileri hakkında olumsuz rapor veya tespit olmadıkça genel esaslara göre yerine getirilir.

İade taleplerinin genel esaslara göre yerine getirilmesinde, iade talebinden tenzil edilen tutarların, indirime engel başka bir husus bulunmaması kaydıyla, ilgili dönem indirim hesaplarından da çıkarılması aranmaz.

Olumsuz rapor veya tespit kapsamında özel esaslara tabi mükelleflerin genel esaslara dönüşü, bunlardan alım yapanların da genel esaslara dönüşünü sağlar.

Geçiş Hükümleri

Tebliğin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla özel esaslar kapsamında bulunan mükelleflerin durumları Tebliğin genel esaslara dönüş hükümleri çerçevesinde müracaatlarına gerek kalmaksızın, bağlı bulundukları vergi dairesi tarafından değerlendirilerek genel esaslara dönüş şartlarını taşıyan mükelleflerin genel esaslara dönüşü sağlanacaktır.

Haklarında sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanma raporu veya kullanma tespiti bulunan mükellefler ile kendileri hakkında olumsuz rapor veya tespit bulunmamakla birlikte mal veya hizmet satın aldıkları mükellefler hakkında olumsuz rapor veya olumsuz tespit bulunan mükelleflerden, Tebliğde belirlenen süre ve diğer genel esaslara dönüş hükümlerine göre de özel esaslar kapsamından çıkamayanlara, durumları bağlı bulundukları vergi dairesince bildirilerek özel esaslar kapsamına alınmalarına neden olan sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belgeleri, bildirimden itibaren 30 gün içerisinde indirim hesaplarından çıkarmaları ve beyanlarını düzeltmeleri veya belgenin gerçekliğini ve doğruluğunu ispat etmeleri istenir.

Burada dikkat edileceği üzere bu mükelleflerin söz konusu KDV’ni indirim hesaplarından çıkartması gerektiği belirtiliyor. Oysa Tebliğin ilgili bölümlerinde haklarında sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanma raporu veya kullanma tespiti bulunan mükelleflerin bu KDV’ni indirim hesaplarından çıkartması; kendileri hakkında olumsuz rapor veya tespit bulunmamakla birlikte mal veya hizmet satın aldıkları mükellefler hakkında olumsuz rapor veya olumsuz tespit bulunan mükelleflerin ise bu KDV’ni sadece iade hesaplarından çıkarılmasının gerektiği belirtilmektedir.

Geçiş hükümlerinde bu iki grubun neden aynı esaslara tabi tutulduğu anlaşılmamaktadır.

Bu düzeltme neticesinde ödenecek bir vergi çıkması halinde ise bu vergi, vergi ziyaı cezası uygulanarak gecikme faizi ile birlikte tahsil edilir. Kendilerine verilen süre içerisinde gerekli düzeltmeleri yapan ve ödenecek vergi çıkması durumunda bu vergiyi, uygulanan müeyyideleriyle birlikte ödeyen mükellefler, düzeltmeleri ya da ödemeyi yaptıkları tarih itibarıyla genel esaslara dönerler. Bu durum vergi dairesince Vergi Denetim Kurulu Başkanlığının ilgili birimlerine bir yazı ile bildirilir.

Kendisi hakkında bir olumsuzluk olmamakla birlikte doğrudan mal veya hizmet temin ettikleri safhadan önceki safhalardaki mükellefler hakkında olumsuz rapor veya tespit olanların, müracaatlarına ve ilave bir işleme gerek olmaksızın Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bağlı bulundukları vergi dairesi tarafından genel esaslara dönüşü sağlanır.