T.C.
MALİYE
BAKANLIĞI
Gelir İdaresi
Başkanlığı
Gider Vergileri
Sirküleri / 6
Konusu
: Dövize
endeksli kredilerde banka ve sigorta
muameleleri vergisi matrahı.
Tarihi :
11 / 4 / 2007
Sayısı :
Gider Vergileri Kanunu - 6 / 2007 - 1 / BSMV- 3
İlgili Olduğu
Maddeler : Gider Vergileri Kanunu Madde
28, 30, 31, 47.
1- Giriş
6802 sayılı Gider
Vergileri Kanununun [1] 28 inci maddesi uyarınca,
banka ve bankerlerin (faktoring ve finansman
şirketleri) kullandırdıkları dövize endeksli
krediler dolayısıyla kendi lehlerine her ne nam ile
olursa olsun nakden veya hesaben aldıkları paralar,
banka ve sigorta muameleleri vergisine tabi
bulunmaktadır.
Banka ve bankerler
tarafından kullandırılan dövize endeksli kredilerde
banka ve sigorta muameleleri vergisi matrahının
belirlenmesi konusunda yaşanan tereddütlere ilişkin
açıklamalar, bu sirkülerin konusunu oluşturmaktadır.
2- Dövize Endeksli
Kredilerde Banka Ve Sigorta Muameleleri Vergisi
Bankalar tarafından
kullandırılan bazı kredilerde döviz kuru endeks
olarak seçilmekte ve krediden doğan gelir, kredi
için belirlenen faiz oranına göre hesaplanan tutar
ve kredinin açılış tarihi ile faiz tahakkuk
dönemleri arasında oluşan kur farklarının
toplamından oluşmaktadır.
Dövize endeksli kredi
uygulamalarında banka ve sigorta muameleleri vergisi
matrahının hesaplanmasında ve hangi unsurların banka
ve sigorta muameleleri vergisi matrahına dahil
olduğu konusunda uygulamada tereddütlerin bulunduğu
anlaşılmaktadır.
6802 sayılı Gider
Vergileri Kanununun 28 inci maddesinde; "Banka ve
sigorta şirketlerinin 10/6/1985 tarihli ve 3226
sayılı Finansal Kiralama Kanununa [2] göre
yaptıkları işlemler hariç olmak üzere, her ne
şekilde olursa olsun yapmış oldukları bütün
muameleler dolayısıyla kendi lehlerine her ne nam
ile olursa olsun nakden veya hesaben aldıkları
paralar banka ve sigorta muameleleri vergisine
tabidir." hükmü, mükellefi belirleyen 30 uncu
maddesinde de, banka ve sigorta muameleleri
vergisini banka, banker ve sigorta şirketlerinin
ödeyeceği hükmü ve matrahı düzenleyen 31 inci
maddesinde ise, banka ve sigorta muameleleri vergisi
matrahının 28 inci maddede yazılı paraların tutarı
olduğu hükmü yer almaktadır.
Bu hükümlere göre,
banka ve sigorta muameleleri vergisinde vergiyi
doğuran olayın meydana gelebilmesi için bir muamele
yapılmış olması ve bu muamele dolayısıyla lehe
nakden veya hesaben bir para kalması gerekmektedir.
Kredi faizlerinde, faiz tahakkukunun yapılarak gelir
hesaplarına alınması ile banka yönünden faiz geliri
elde edilmiş olmakta ve vergiyi doğuran olay meydana
gelmektedir.
Dövize endeksli YTL
krediler, bir YTL kredi türü olup anapara ve faiz
ödemeleri dövize endekslenmektedir. Bu tür kredide,
geri ödeme tarihlerinde belirlenen kredi faiz
tutarının yanı sıra anaparaya da kur farkı geliri
hesaplanmaktadır.
6802 sayılı Kanunun 31
inci maddesi hükmü uyarınca; dövize endeksli kredi
işlemlerinde lehe alınan paranın tespiti için
yapılacak kur farkı hesaplamalarında, taksit tutarı
içindeki anaparanın esas alınması gerekmektedir.
Buna göre, dövize
endeksli kredilerde faiz tahakkuk dönemlerinde banka
ve sigorta muameleleri vergisinin matrahı, kredi
için belirlenen faiz oranına göre hesaplanan faiz
tutarı, söz konusu faiz tutarı dolayısı ile oluşan
kur farkı ve kredinin açılış tarihi ile faiz
tahakkuk dönemleri arasında, ödenen taksit içindeki
anapara tutarında oluşan kur farklarının
toplamından meydana gelmektedir.
Duyurulur.
Osman ARIOĞLU
Gelir İdaresi
Başkanı
[1] 23.07.1956 tarihli
ve 9362 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
[2] 28.06.1985 tarihli
ve 18795 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
