1. Kapsam
21/2/2007 tarihli ve
5582 sayılı Konut Finansmanı Sistemine İlişkin
Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında
Kanunun¹ 34 üncü maddesiyle 488 sayılı Damga Vergisi
Kanununa² ekli (2) sayılı tablonun "IV-Ticari ve
medeni işlerle ilgili kağıtlar" başlıklı bölümüne
eklenen (36) numaralı fıkra ile "V-Kurumlarla ilgili
kağıtlar" başlıklı bölümüne eklenen (23) numaralı
fıkraya ilişkin açıklamalar bu Tebliğin konusunu
oluşturmaktadır.
2. Yasal
Düzenleme
5582 sayılı Kanunun
6/3/2007 tarihinde yürürlüğe giren 34 üncü
maddesiyle 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli
(2) sayılı tablonun "IV-Ticari ve medeni işlerle
ilgili kağıtlar" başlıklı bölümüne eklenen (36)
numaralı fıkrası ile aynı tablonun "V-Kurumlarla
ilgili kağıtlar" başlıklı bölümüne eklenen (23)
numaralı fıkrası aşağıdaki gibidir:
"36. Sermaye piyasası
araçlarının ihracına ilişkin olarak düzenlenen
makbuz ve kağıtlar, konut finansmanı kuruluşlarının
konut finansmanı işlemleri ve bu kuruluşların
ipotekli sermaye piyasası araçları, varlık teminatlı
menkul kıymetler ve varlık finansmanı fonlarını
temsilen menkul kıymet ihracı ve bu ihraca konu
teminatlarla ilgili olarak düzenlenen makbuz ve
kağıtlar."
"23. İpotek finansmanı
kuruluşları ile konut finansmanı fonlarının kuruluş
ve ipotekli sermaye piyasası araçları, varlık
teminatlı menkul kıymetler ve varlık finansmanı
fonlarını temsil eden menkul kıymetlerin ihracı ve
ihraca konu teminatlardan kaynaklananlar dahil her
türlü işlemleri ile ilgili olarak düzenlenen ve
damga vergisi bu kuruluşlar veya fonlar tarafından
ödenmesi gereken makbuz ve kağıtlar."
3. Yapılan
Düzenlemeyle İlgili Damga Vergisi İstisna ve
Muafiyet Uygulaması
3.1. Sermaye
Piyasası Araçları ile Bu Araçların İhracına İlişkin
Düzenlenen Kağıtlara Ait İstisna
5582 sayılı Kanunla
Damga Vergisi Kanununa ekli (2) sayılı tablonun "IV-Ticari
ve medeni işlerle ilgili kağıtlar" başlıklı bölümüne
(36) numaralı fıkra olarak eklenen hüküm ve bu
hükmün 5582 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesiyle
ipotekli sermaye piyasası araçları dahil sermaye
piyasası araçlarından hiçbir şekilde damga vergisi
alınmaması şeklindeki gerekçesinden hareketle 2499
sayılı Sermaye Piyasası Kanununun³ 3 üncü
maddesinde, menkul kıymetler, diğer sermaye piyasası
araçları ve ipotekli sermaye piyasası araçları
olarak tanımlanan sermaye piyasası araçları ile bu
araçların ihracına ilişkin olarak düzenlenen
kağıtlar damga vergisinden istisna edilmiştir.
3.2. Konut
Finansmanı Kuruluşlarının Konut Finansmanı İşlemleri
ile Bu Kuruluşların İpotekli Sermaye Piyasası
Araçları, Varlık Teminatlı Menkul Kıymetler ve
Varlık Finansmanı Fonlarını Temsilen Menkul Kıymet
İhracı ve Bu İhraca Konu Teminatlarla İlgili Olarak
Düzenlenen Kağıtlara Ait İstisna
Önceki bölümde
belirtilen düzenleme uyarınca, 2499 sayılı Kanunun
38/A maddesinde konut finansmanı kuruluşları olarak
tanımlanan ve konut finansmanı amacıyla doğrudan
tüketiciye kredi kullandıran ya da finansal kiralama
yapan bankalar ile Bankacılık Düzenleme ve Denetleme
Kurumu tarafından konut finansmanı faaliyetinde
bulunması uygun görülen finansal kiralama şirketleri
ve finansman şirketlerinin, konut finansmanı
işlemlerine ilişkin olarak düzenlenen kağıtlar ile
bu kuruluşların ipotekli sermaye piyasası araçları,
varlık teminatlı menkul kıymetler ve varlık
finansmanı fonlarını temsilen menkul kıymet ihracı
ve bu ihraca konu teminatlarla ilgili olarak
düzenlenen kağıtlar damga vergisinden istisna
edilmiştir.
3.3. İpotek
Finansmanı Kuruluşları ile Konut Finansmanı
Fonlarının Muafiyeti
5582 sayılı Kanunla
Damga Vergisi Kanununa ekli (2) sayılı tablonun
"V-Kurumlarla ilgili kağıtlar" başlıklı bölümüne
(23) numaralı fıkra olarak eklenen hükümle,
- 2499 sayılı Kanunun
39/A maddesinde tanımlanan ipotek finansmanı
kuruluşlarına,
- Aynı Kanunun 38/B
maddesinde tanımlanan konut finansmanı fonlarına,
bunların kuruluş ve
ipotekli sermaye piyasası araçları, varlık teminatlı
menkul kıymetler ve varlık finansmanı fonlarını
temsil eden menkul kıymetlerin ihracı ve ihraca konu
teminatlardan kaynaklananlar dahil her türlü
işlemlerine ilişkin olarak düzenlenen kağıtlar
bakımından damga vergisi muafiyeti tanınmıştır.
4. İstisna ve
Muafiyet Açısından Damga Vergisine İlişkin Diğer
Hususlar
5582 sayılı Kanunla
yapılan düzenleme sonucu kendilerine muafiyet
tanınan kuruluşlar ile kişiler arasında önceki
bölümde belirtilen hükümler çerçevesinde yapılan
işlemler nedeniyle düzenlenen kağıtlara ilişkin
damga vergisinin, resmi daire olmayan ya da
muafiyeti bulunmayan kişi veya kuruluşlarca ödenmesi
gerekmektedir.
Muafiyet tanınan bu
kuruluşların, 488 sayılı Kanunun 24 üncü madde hükmü
gereğince, söz konusu kağıtlara ait damga vergisinin
ödenmesine ilişkin sorumlulukları bulunmaktadır.
Diğer taraftan, 5582
sayılı Kanunun 20 nci maddesiyle 2499 sayılı Kanuna
geçici 12 nci madde olarak eklenen hükümle, konut
finansman kuruluşlarından olan finansal kiralama
şirketleri ve finansman şirketlerinin 6/3/2007
tarihinden itibaren altı ay içerisinde konut
finansmanı faaliyetinde bulunamayacağı
belirtildiğinden, bu süre zarfında adı geçen
kuruluşların konut finansmanı işlemlerine ilişkin
olarak düzenlenen kağıtlara damga vergisi istisnası
uygulanmayacaktır.
Tebliğ olunur.
¹ 6/3/2007 tarihli ve
26454 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
² 11/7/1964 tarihli ve
11751 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
³ 30/7/1981 tarihli ve
17416 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
