|
ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME
FAALİYETLERİNİN
DESTEKLENMESİ HAKKINDA KANUN
Kanun
No. 5746 Kabul
Tarihi:
28/2/2008
Amaç ve kapsam
MADDE 1 –
(1) Bu Kanunun amacı; Ar-Ge
ve yenilik yoluyla ülke ekonomisinin
uluslararası düzeyde rekabet
edebilir bir yapıya kavuşturulması
için teknolojik bilgi üretilmesini,
üründe ve üretim süreçlerinde
yenilik yapılmasını, ürün kalitesi
ve standardının yükseltilmesini,
verimliliğin artırılmasını, üretim
maliyetlerinin düşürülmesini,
teknolojik bilginin
ticarileştirilmesini, rekabet öncesi
işbirliklerinin geliştirilmesini,
teknoloji yoğun üretim, girişimcilik
ve bu alanlara yönelik yatırımlar
ile Ar-Ge’ye
ve yeniliğe yönelik doğrudan yabancı
sermaye yatırımlarının ülkeye
girişinin hızlandırılmasını, Ar-Ge
personeli ve nitelikli işgücü
istihdamının artırılmasını
desteklemek ve teşvik etmektir.
(2) Bu Kanun; Küçük ve
Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve
Destekleme İdaresi Başkanlığı
tarafından
12/4/1990 tarihli ve 3624
sayılı Kanuna göre oluşturulan
teknoloji merkezleri (teknoloji
merkezi işletmeleri) ile
Türkiye’deki Ar-Ge
merkezleri, Ar-Ge
projeleri ve rekabet öncesi
işbirliği projeleri ve
teknogirişim
sermayesine ilişkin destek ve
teşvikleri kapsar.
Tanımlar
MADDE 2
– (1) Bu
Kanunun uygulamasında;
a)
Araştırma ve geliştirme faaliyeti
(Ar-Ge):
Araştırma ve geliştirme, kültür,
insan ve toplumun bilgisinden oluşan
bilgi dağarcığının artırılması ve
bunun yeni süreç, sistem ve
uygulamalar tasarlamak üzere
kullanılması için sistematik bir
temelde yürütülen yaratıcı
çalışmaları, çevre uyumlu ürün
tasarımı veya yazılım faaliyetleri
ile alanında bilimsel ve teknolojik
gelişme sağlayan, bilimsel ve
teknolojik bir belirsizliğe
odaklanan, çıktıları özgün,
deneysel, bilimsel ve teknik içerik
taşıyan faaliyetleri,
b) Yenilik: Sosyal ve
ekonomik ihtiyaçlara cevap
verebilen, mevcut pazarlara
başarıyla sunulabilecek ya da yeni
pazarlar yaratabilecek; yeni bir
ürün, hizmet, uygulama, yöntem veya
iş modeli fikri ile oluşturulan
süreçleri ve süreçlerin
neticelerini,
c) Ar-Ge
merkezi: Dar mükellef kurumların
Türkiye’deki işyerleri
dahil,
kanuni veya iş merkezi Türkiye’de
bulunan sermaye şirketlerinin;
organizasyon yapısı içinde ayrı bir
birim şeklinde örgütlenmiş,
münhasıran yurtiçinde araştırma ve
geliştirme faaliyetlerinde bulunan
ve en az elli tam zaman eşdeğer Ar-Ge
personeli istihdam eden, yeterli Ar-Ge
birikimi ve yeteneği olan birimleri,
ç)
Ar-Ge
projesi: Amacı, kapsamı, genel ve
teknik tanımı, süresi, bütçesi, özel
şartları, diğer kurum, kuruluş,
gerçek ve tüzel kişilerce sağlanacak
aynî ve/veya nakdî destek tutarları,
sonuçta doğacak fikri mülkiyet
haklarının paylaşım esasları tespit
edilmiş ve Ar-Ge
faaliyetlerinin her safhasını
belirleyecek mahiyette ve bilimsel
esaslar çerçevesinde hazırlanan
projeyi,
d)
Rekabet öncesi işbirliği projeleri:
Birden fazla kuruluşun; ölçek
ekonomisinden yararlanmak suretiyle
yeni süreç, sistem ve uygulamalar
tasarlayarak verimliliği artırmak ve
mevcut duruma göre daha yüksek katma
değer sağlamak üzere, rekabet
öncesinde ortak parça veya sistem
geliştirmek ya da platform
kurabilmek amacıyla yürütecekleri,
Ar-Ge
faaliyetlerine yönelik olarak
yapılan ve fizibiliteye dayanan
işbirliği anlaşması kapsamında,
bilimsel ve teknolojik niteliği olan
projeleri,
e)
Teknogirişim
sermayesi: Örgün öğrenim veren
üniversitelerin herhangi bir lisans
programından bir yıl içinde mezun
olabilecek durumdaki öğrenci, yüksek
lisans veya doktora öğrencisi ya da
lisans, yüksek lisans veya doktora
derecelerinden birini ön başvuru
tarihinden en çok beş yıl önce almış
kişilerin, teknoloji ve yenilik
odaklı iş fikirlerini, desteği veren
merkezi yönetim kapsamındaki kamu
idareleri tarafından desteklenmesi
uygun bulunan bir iş planı
çerçevesinde, katma değer ve
nitelikli istihdam yaratma
potansiyeli yüksek teşebbüslere
dönüştürebilmelerini teşvik etmek
için yapılan sermaye desteğini,
f) Ar-Ge
personeli: Ar-Ge
faaliyetlerinde doğrudan görevli
araştırmacı ve teknisyenleri;
1) Araştırmacı: Ar-Ge
faaliyetleri ile yenilik tanımı
kapsamındaki projelerde, yeni bilgi,
ürün, süreç, yöntem ve sistemlerin
tasarım veya oluşturulması ve ilgili
projelerin yönetilmesi süreçlerinde
yer alan en az lisans mezunu
uzmanları,
2) Teknisyen:
Mühendislik, fen ve sağlık bilimleri
alanlarında yüksek öğrenim görmüş ya
da meslek lisesi veya meslek yüksek
okullarının teknik fen ve sağlık
bölümlerinden mezun, teknik bilgi ve
deneyim sahibi kişileri,
g) Destek personeli:
Ar-Ge
faaliyetlerine katılan veya bu
faaliyetlerle doğrudan ilişkili
yönetici, teknik eleman, laborant,
sekreter, işçi ve benzeri personeli,
ğ) TÜBİTAK: Türkiye
Bilimsel ve Teknolojik Araştırma
Kurumunu,
ifade eder.
İndirim, istisna,
destek ve teşvik unsurları
MADDE 3
– (1) Ar-Ge
indirimi: Teknoloji merkezi
işletmelerinde, Ar-Ge
merkezlerinde, kamu kurum ve
kuruluşları ile kanunla kurulan
vakıflar tarafından veya
uluslararası fonlarca desteklenen
Ar-Ge ve
yenilik projelerinde, rekabet öncesi
işbirliği projelerinde ve
teknogirişim
sermaye desteklerinden
yararlananlarca gerçekleştirilen Ar-Ge
ve yenilik harcamalarının
tamamı ile 500 ve üzerinde tam zaman
eşdeğer Ar-Ge
personeli istihdam eden Ar-Ge
merkezlerinde ayrıca o yıl yapılan
Ar-Ge ve
yenilik harcamasının bir önceki yıla
göre artışının yarısı,
13/6/2006
tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar
Vergisi Kanununun 10 uncu maddesine
göre kurum kazancının ve 31/12/1960
tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi
Kanununun 89 uncu maddesi uyarınca
ticari kazancın tespitinde indirim
konusu yapılır. Ayrıca bu
harcamalar, 4/1/1961 tarihli ve 213
sayılı Vergi Usul Kanununa göre
aktifleştirilmek suretiyle
amortisman
yoluyla itfa edilir, bir iktisadi
kıymet oluşmaması halinde ise
doğrudan gider yazılır. Kazancın
yetersiz olması nedeniyle ilgili
hesap döneminde indirim konusu
yapılamayan tutar, sonraki hesap
dönemlerine devredilir. Devredilen
tutarlar, takip eden yıllarda 213
sayılı Kanuna göre her yıl
belirlenen yeniden değerleme
oranında artırılarak dikkate alınır.
(2)
Gelir vergisi stopajı teşviki: Kamu
personeli hariç olmak üzere
teknoloji merkezi işletmelerinde,
Ar-Ge
merkezlerinde, kamu kurum ve
kuruluşları ile kanunla kurulan
vakıflar tarafından veya
uluslararası fonlarca desteklenen ya
da TÜBİTAK tarafından yürütülen Ar-Ge
ve yenilik projelerinde,
teknogirişim
sermaye desteklerinden yararlanan
işletmelerde ve rekabet öncesi
işbirliği projelerinde çalışan Ar-Ge
ve destek personelinin; bu
çalışmaları karşılığında elde
ettikleri ücretlerinin doktoralı
olanlar için yüzde doksanı,
diğerleri için yüzde sekseni gelir
vergisinden müstesnadır.
(3) Sigorta primi
desteği: Kamu personeli hariç olmak
üzere teknoloji merkezi
işletmelerinde, Ar-Ge
merkezlerinde, kamu kurum ve
kuruluşları ile kanunla kurulan
vakıflar tarafından veya
uluslararası fonlarca desteklenen ya
da TÜBİTAK tarafından yürütülen Ar-Ge
ve yenilik projeleri ile rekabet
öncesi işbirliği projelerinde ve
teknogirişim
sermaye desteklerinden yararlanan
işletmelerde çalışan Ar-Ge
ve destek personeli ile
26/6/2001
tarihli ve 4691 sayılı Teknoloji
Geliştirme Bölgeleri Kanununun
geçici 2 nci
maddesi uyarınca ücreti gelir
vergisinden istisna olan personelin;
bu çalışmaları karşılığında elde
ettikleri ücretleri üzerinden
hesaplanan sigorta primi işveren
hissesinin yarısı, her bir çalışan
için beş yıl süreyle Maliye
Bakanlığı bütçesine konulacak
ödenekten karşılanır.
(4) Damga vergisi
istisnası: Bu Kanun kapsamındaki her
türlü Ar-Ge
ve yenilik faaliyetleri ile ilgili
olarak düzenlenen
kağıtlardan
damga vergisi alınmaz.
(5)
Teknogirişim
sermayesi desteği: Merkezi yönetim
kapsamındaki kamu idareleri
tarafından bu Kanunun 2
nci
maddesinin birinci fıkrasının (e)
bendindeki koşulları taşıyanlara bir
defaya mahsus olmak üzere teminat
alınmaksızın 100.000 Yeni Türk
Lirasına kadar
teknogirişim sermayesi
desteği hibe olarak verilir. Bu
fıkra uyarınca yılı bütçesinde Ar-Ge
projelerinin desteklenmesi amacıyla
ödeneği bulunan merkezi yönetim
kapsamındaki kamu idarelerinin tümü
tarafından yapılan ödemelerin
toplamı, her takvim yılı için
10.000.000 Yeni Türk Lirasını
geçemez. Bu tutarlar, takip eden
yıllarda 213 sayılı Kanuna göre her
yıl belirlenen yeniden değerleme
oranında artırılmak suretiyle
uygulanır.
(6) Rekabet öncesi
işbirliği projelerinde işbirliğini
oluşturan kuruluşların bu
işbirliğine yaptıkları katkılar,
işbirliği protokolünde belirlenen
kuruluşlardan biri adına açılacak
özel bir hesapta izlenir. Özel
hesaba aktarılan bu tutarlar,
harcamanın yapıldığı dönemde katkı
sağlayan kuruluşların Ar-Ge
harcaması olarak kabul edilir ve
proje dışında başka bir amaç için
kullanılamaz. Proje hesabında
toplanan tutarlar, proje özel hesabı
açan kuruluşun kazancının tespitinde
gelir olarak dikkate alınmaz.
(7) Ar-Ge
ve yenilik faaliyetlerinde
bulunanların; kamu kurum ve
kuruluşları, kanunla kurulan
vakıflar ile uluslararası fonlardan
aldıkları destekler özel bir fon
hesabında tutulur. Bu fon, 193
sayılı Kanun ve 5520 sayılı Kanuna
göre vergiye tabi kazancın ve ilgili
yılda yapılan Ar-Ge
harcaması tutarının tespitinde
dikkate alınmaz. Bu fonun, elde
edildiği hesap dönemini izleyen beş
yıl içinde sermayeye ilâve dışında
herhangi bir şekilde başka bir
hesaba nakledilmesi veya işletmeden
çekilmesi halinde, zamanında
tahakkuk ettirilmeyen vergiler
ziyaa
uğratılmış sayılır.
Uygulama ve denetim
esasları
MADDE 4
– (1) Bu
Kanun kapsamındaki destek ve teşvik
unsurlarından yararlananların bu
Kanunda öngörülen şartları
taşıdıklarına ilişkin tespitler en
geç iki yıllık süreler itibarıyla
yapılır.
(2) Bu Kanunun 3 üncü
maddesinde belirtilen gelir vergisi
stopajı ve sigorta primi işveren
hissesine ilişkin teşviklerden
yararlanacak olan destek
personelinin tam zaman eşdeğeri
sayısı, toplam tam zamanlı Ar-Ge
personeli sayısının yüzde onunu
geçemez.
(3) Asgari Ar-Ge
personeli sayısının hesabında fiilen
ve tam zamanlı olarak çalışan
personelin üçer aylık dönemler
itibarıyla ortalaması esas alınır.
(4) Bu Kanunda
öngörülen şartların ihlali veya
teşvik ve destek unsurlarının amacı
dışında kullanılması halinde,
zamanında tahakkuk ettirilmemiş
vergiler yönünden vergi
ziyaı
doğmuş sayılır. Sağlanan vergi dışı
destekler ise
21/7/1953 tarihli ve 6183
sayılı Amme Alacaklarının Tahsil
Usulü Hakkında Kanun hükümlerine
göre ve gecikme zammı uygulanmak
suretiyle tahsil edilir.
(5) Bu Kanun
kapsamındaki indirim, istisna,
destek ve teşviklerden
yararlananlar; 193 sayılı Kanunun 89
uncu maddesinin birinci fıkrasının
(9) numaralı bendi, 5520 sayılı
Kanunun 10 uncu maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendi ve
29/1/2004
tarihli ve 5084 sayılı Yatırımların
ve İstihdamın Teşviki ile Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanunun aynı mahiyetteki
hükümlerinden ayrıca
yararlanamazlar.
(6) Bu Kanunun
uygulamasına ve denetimine ilişkin
usul ve esaslar, TÜBİTAK’ın görüşü
alınmak suretiyle Maliye Bakanlığı
ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
tarafından birlikte çıkarılacak
yönetmelikle belirlenir.
Değiştirilen hükümler
MADDE 5
– (1) 193
sayılı Kanunun 89 uncu maddesinin
birinci fıkrasının (9) numaralı
bendi ile 5520 sayılı Kanunun 10
uncu maddesinin birinci fıkrasının
(a) bendinde yer alan "araştırma ve
geliştirme harcamaları tutarının %
40’ı oranında" ibareleri "araştırma
ve geliştirme harcamaları tutarının
%100’ü oranında" şeklinde
değiştirilmiştir.
Yürürlük
MADDE 6
– (1) Bu
Kanun 31/12/2023
tarihine kadar uygulanmak üzere,
yayımını takip eden ay başında
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 7
– (1) Bu
Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu
yürütür.
11/3/2008 |
