TEKSTİL VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNDEKİ KDV İNDİRİMİNİN OLASI ETKİLERİ

Sektörün durumu ve KDV indirimi

8 Mart 2006 tarihinde yayımlanan 2006/10138 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile bazı tekstil ve konfeksiyon ürünlerinde KDV % 18’den % 8’e indirilmiştir. Sektörün özellikle katma değeri düşük ürünlerde uluslar arası rekabet şansının giderek kaybolması, Türkiye’de uygulanan ekonomik programın temel çıpalarından biri olan değerli Türk Lirası faktörü ile birleşince, sıkıntıya giren sektörün artan baskısı hükümeti bu yönde bir karar almaya zorlamıştır. Aslında bu konu iki yıldan beri gündemde olmasına rağmen, IMF KDV gelirlerinin düşeceği gerekçesiyle sürekli karşı çıkmıştır. Ancak Kararın tekstil ve konfeksiyon ürünlerinin ihracı dolayısıyla alınan KDV iadesini düşürücü etkisi nedeniyle, Maliye Bakanlığı Karara muhalefet etmemiştir.  Ancak bir yandan da üçte ikisini peşinen tahsil edip kasasına koyduğu fason işlerdeki KDV oranını % 8’e çekmeyerek, KDV gelirindeki düşmeyi minimuma indirmeye çalışmıştır.

Hangi ürünlerde KDV % 8’e düşürülmüştür

9 Mart 2006 tarihinden itibaren aşağıdaki ürünlerde KDV oranı % 8 olarak uygulanacaktır.

• İplikler ve iplik imali için hazırlanan her nevi filamentler, lifler, vb.

• Her nevi kumaş,

• İç ve dış giyim eşyası (şapka, kravat, kaşkol, kemer, çorap, eldiven vb. dahil),

• Havlu, bornoz, perde, çarşaf, yastık, yorgan, battaniye, uyku tulumu, her türlü kılıf ve örtüler ile bunların benzeri ev tekstil ürünleri (taşıtlarda kullanılanlar dahil) (yataklar hariç),

• İşlenmiş post, deri ve köseleler ile bunların taklitleri ve bunlardan mamul giyim eşyası (şapka, kemer, kravat, eldiven ve benzerleri dahil),

• Her nevi maddeden mamul ayakkabı, terlik, çizme ve benzerleri,

• Her nevi maddeden mamul çanta, bavul, valiz ve benzerleri,

• Halılar ve diğer dokumaya elverişli maddelerden yer kaplamaları.

Kararı, iç piyasada satılan ve dışarıya ihraç edilen ürünler yönünden ayrı ayrı değerlendirmek doğru olur. İç piyasada satılan tekstil ve konfeksiyon ürünleri açısından KDV tahsilatının düşeceği kesindir. Bu düşüşü azaltmak için hükümet gözünü sektörün kayıt dışı temsilcilerine çevirmiştir. Öte yandan, aksesuar ürünleri ve fason işlerdeki KDV oranının % 18’de kalması nedeniyle sektörde indiremedikleri KDV yükü oluşacak ve bu yükün KDV Kanununun 29’ncu maddesine göre yıllık KDV iadesi sistemi ile giderilmesi gerekecektir. Yani sektörün iç piyasaya çalışan temsilcileri için Karar yeni bir soruna yol açmış görünmektedir. Esas yangının olduğu  ihracatta ise, sorunun çözülmesi bir yana başka sorunlar yaratılmıştır.

İhracatçı ne yapsın?

Karar yayınlandığından beri sektör ihracatçıları, söz konusu Kararname ile iadeye hacet kalmaksızın yok edileceği beklenen KDV yükünü nasıl gidereceklerini düşünmeye başlamışlardır. Aksesuar ile fason tekstil ve konfeksiyon işlerindeki KDV’nin % 18 olarak kalması nedeniyle, ihracatçının KDV yükünü mahsup ile veya iç piyasa satışlarından tahsil edeceği KDV’den indirim yoluyla gidermesi mümkün olamayacaktır. Çünkü, özellikle konfeksiyon sektöründe fason imalatın çok yaygın olduğu bir vakadır. Maliyetlerinin % 40-50 arasındaki kısmının % 8 KDV’li kumaş ve KDV’ye tabi olmayan işçilik girdilerinin toplamından oluştuğu, kalan girdi kalemlerinin ise % 18 KDV’li olması nedeniyle, konfeksiyon sektörünün üzerindeki KDV yükü 10-14 puan arasında olacaktır. Bu durumda, konfeksiyon ihracatçısı bugüne kadar SDŞ ve DTSŞ’leri kullanarak çözdüğü KDV iadesi problemini tam olarak çözemeyecektir. İhracatını SDŞ veya DTSŞ’den geçiren konfeksiyon ihracatçısının üzerinde 2-6 puan arasında KDV yükü kalacaktır. İhracatçı bu nedenle ya ihracatını kendisi yapacak ve KDV iadesini kendisi alacak, ki bunun işletmeye önemli bir maliyeti olacaktır. Ya da aracılı ihracat ile birlikte, KDV Kanununun 29’ncu maddesine göre indirimli oranlı teslimlere ilişkin KDV iadesi talep edecektir; ki bu da yılda bir kez alınabileceği için ihracatçının sorununu çözmeyecektir.

Ne yapılmalı?

Bizce, esas olarak maliyet ve kur baskısından kaynaklanan sıkıntıyı gidermekten uzak olan KDV oranının düşürülmesi tedbiri, bu haliyle sıkıntıyı daha da artırmıştır. KDV sisteminin işleyişini ve bütünlüğünü bozacağından, faydasından çok zararı olan bu indirimin en azından bir nebze yararlı olabilmesi için,

1. Fason tekstil ve konfeksiyon işlerindeki KDV oranı da % 8’e düşürülmeli,

2. KDV Kanununun 29’ncu maddesindeki indirimli oranlı teslimlere ilişkin yıllık KDV iadesi, Kanun maddesindeki düzenlemeye uygun olarak aylık mahsup sistemine dönüşmeli ve mahsuplar 84 nolu KDV Genel Tebliğindeki esaslara  göre gerçekleştirilmelidir.