Giriş:
Şirketlerin dışındaki vergi mükelleflerinin
önemli bir kısmı Mart ayında vergi idaresi ile buluşarak bir
önceki yılın hesabını vermek üzere beyannamelerini sunarlar. Bu
mükelleflerin sayıca en kalabalık kısmını gayrimenkul sermaye
iradı (GMSİ) elde edenler oluşturmaktadır.
2006 yılında elde edilen gayrimenkul sermaye
iratlarının vergilendirilmesi ve beyanı makalemizin konusunu
oluşturmaktadır.
1.
Gayrimenkul Sermaye İradının
Tanımı:
Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde yazılı
mal ve hakların (Arazi, bina, haklar, motorlu taşıtlar vs.)
kiraya verilmesinden elde edilen gelirler “gayrimenkul sermaye
iradı” olarak adlandırılırlar ve belli koşullarda gelir
vergisine tabi tutulurlar.
2.
Gayrimenkul Sermaye İradına Konu
Mal ve Haklar:
Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde hangi
mal ve hakların kiraya verilmesinden elde edilecek gelirlerin
GMSİ olarak vergilendirieleceği sekiz bent halinde sayılmıştır.
-
Arazi, bina (Döşeli olarak
kiraya verilenlerde döşeme için alınan kira bedelleri
dahildir), maden suları, menba suları, madenler, taş
ocakları, kum ve çakıl istihsal yerleri, tuğla ve kiremit
harmanları, tuzlalar ve bunların mütemmim cüzileri ve
teferruatı;
-
Voli mahalleri ve dalyanlar;
-
Gayrimenkullerin, ayrı olarak
kiraya verilen mütemmim cüzileri ve teferruatı ile bilumum
tesisatı demirbaş eşyası ve döşemeleri;
-
Gayrimenkul olarak tescil edilen
haklar;
-
Arama, işletme ve imtiyaz
hakları ve ruhsatları, ihtira beratı (İhtira beratının
mucitleri veya kanunî mirasçıları tarafından kiralanmasından
doğan kazançlar, serbest meslek kazancıdır.), alameti
farika, marka, ticaret unvanı, her türlü teknik resim,
desen, model, plan ile sinema ve televizyon filmleri, ses ve
görüntü bantları, sanayi ve ticaret ve bilim alanlarında
elde edilmiş bir tecrübeye ait bilgilerle gizli bir formül
veya bir imalat usulü üzerindeki kullanma hakkı veya
kullanma imtiyazı gibi haklar (Bu hakların kullanılması için
gerekli malzeme ve teçhizat bedelleri de gayrimenkul sermaye
iradı sayılır.);
-
Telif hakları (bu hakların,
müellifleri veya bunların kanuni mirasçıları tarafından
kiralanmasından doğan kazançlar, serbest meslek kazancıdır);
-
Gemi ve gemi payları (Motorlu
olup olmadıklarına ve tonilatolarına bakılmaz) ile bilumum
motorlu tahmil ve tahliye vasıtaları;
-
Motorlu nakli ve cer vasıtaları,
her türlü motorlu araç, makine ve tesisat ile bunların
eklentileri.
Yukarıda yazılı mallar ve haklar ticarî veya
zirai bir işletmenin aktifinde yer alıyorsa bunlardan edilen
edilecek gelir ticari veya zirai kazanç olarak kabul
edilecektir.
Tüccarlara ait olsa dahi, işletmeye dahil
bulunmayan gayrimenkullerle haklar hakkında bu bölümdeki
hükümler uygulanır.
3.
Gayrimenkul Sermaye İradında
Hasılat:
Mükelleflerce bir takvim yılı içinde o yıla veya
geçmiş yıllara ait olarak nakden veya aynen tahsil edilen kira
bedelleri o yılda elde edilmiş gelir kabul edilecektir. Örneğin:
2003, 2004 ve 2005 yılları kira gelirleri topluca 2006 yılında
tahsil edilirse; 2006 yılının geliri olarak dikkate alınacaktır.
Ancak, gelecek yıllara ait olup peşin tahsil
edilen kira bedelleri, ilgili yılın geliri olarak kabul edilerek
ilgili yıllarda beyan edilir. Örneğin: 2006, 2007 ve 2008
yılları kira gelirleri topluca 2006 yılında tahsil edilirse; her
yıla ait kira bedeli ilgili yılda beyan edilecektir.
Döviz cinsinden kiraya verme işlemlerinde
tahsilatın yapıldığı tarihteki T.C. Merkez Bankası döviz alış
kuru esas alınarak gayri safi hasılat belirlenir.
Kiranın ayni olarak alınması halinde, tahsil
edilen kiralar Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre emsal bedeli
ile paraya çevrilir.
09/07/2004 tarihinde 25 no.lu Gelir Vergisi
Sirkülerinde belirtildiği üzere, kiracıların kira bedellerini
ödememeleri nedeniyle açılan davalar sonucu verilen yargı
kararlarında, kira bedelinin yanı sıra yasal faiz ödenmesine de
karar verilmiş olması halinde, tahsil edilen kira bedelinin
gayrimenkul sermaye iradı, faiz gelirinin ise menkul sermaye
iradı olarak vergilendirilmesi gerekir.
Söz konusu sirkülerde, mahkeme yoluyla tahsil
edilen kira gelirleri için ödenen mahkeme masraflarının kira
gelirinin tespitinde gider olarak indirilmesi gerçek gider
usulünü seçme şartına bağlanmıştır.
Mükelleflerin, beyannamelerine dahil ettikleri
gayrimenkul sermaye iradı gelirleri için gerçek gider usulünü
seçmeleri halinde, yargı kararına göre icra kanalıyla tahsil
ettikleri kira bedelleri üzerinden icra idaresince icra
masrafları karşılığı kesilen tutarları kiraya verilen malların
idare gideri olarak indirim konusu yapabileceklerdir. Götürü
gider yönteminin seçilmesi durumunda ise bu masrafların indirim
konusu yapılması mümkün değildir.
4.
Emsal Kira Bedeli Esası:
Kira bedelinin hiç olmaması veya düşük olması
halinde, “emsal kira bedeli” esas alınır. Buna göre;
- Kiraya
verilen gayrimenkulün kira bedelinin emsal kira bedelinden düşük
olması,
- Gayrimenkulün
bedelsiz olarak başkalarının kullanımına bırakılması,
hallerinde emsal kira bedeli esası
uygulanacaktır.
Kiraya verilen bina ve arazilerde emsal kira
bedeli, varsa yetkili özel makamlarca veya mahkemelerce
saptanmış kira bedelidir. Böyle bir makam yoksa, o bina ya da
arazi için kira takdiri veya tespiti yapılmamışsa; emsal kira
bedeli, emlâk vergisi değerinin %5’idir.
Örneğin: bir kimse, emlak vergisi değeri 100.000
YTL olan bir apartman dairesini arkadaşına kirasız (bedelsiz)
olarak vermişse; kira geliri elde etmediği halde, emsal kira
bedeli (100.000 x %5)= 5.000 YTL olacaktır.
Bina veya arazi dışında kalan mal ve haklarda
emsal kira bedeli, bunların maliyet bedelinin %10’udur. Bu bedel
bilinmiyorsa, Vergi Usul Kanununun servetlerin değerlemesi
hakkındaki hükümlerine göre belli edilen değerlerinin %10’udur.
5.
Emsal Kira Bedelinin
Uygulanmayacağı Haller:
Aşağıda belirtilen hallerde emsal kira bedeli
esası uygulanmaz:
- Boş
kalan gayrimenkullerin korunması amacıyla bedelsiz olarak
başkalarının kullanımına bırakılması,
- Binaların
mal sahiplerinin çocuklarının, anne ve babalarının veya
kardeşlerinin ikâmetine tahsis edilmesi (Ancak, bu kimselerin
ikâmetine birden fazla konut tahsis edilmişse bu konutların
yalnız birisi hakkında emsal kira bedeli hesaplanmaz),
- Mal
sahibi ile birlikte akrabaların da aynı evde veya dairede
oturması,
- Genel
bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli idareler, il özel
idareleri ve belediyeler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca
yapılan kiralamalar,
- Ayrıca,
emsal kira bedelinden düşük olan kira gelirinin; kira
sözleşmesi, ödemeye ilişkin banka dekontu veya havale makbuzu
gibi ispat edici vesikalara dayanılarak tevsik edilmesi halinde
emsal kira bedeli karşılaştırılması yapılmayacaktır.
6.
Kira Gelirinden İndirilebilecek
Giderler:
Gayrimenkul
sermaye iradında safi iradın saptanması için, kira gelirlerinden
indirilecek giderler konusunda seçilebilecek iki yöntem vardır.
Ø
Gerçek Gider Yöntemi
Ø
Götürü Gider Yöntemi
Götürü veya gerçek gider yönteminin seçimi,
taşınmaz malların tümü için yapılır. Bunlardan bir kısmı için
gerçek gider, diğer kısmı için götürü gider yöntemi seçilemez.
6.1.Gerçek Gider Yöntemi:
Gerçek gider usulünde, gayrisafi hasılattan
indirilecek giderler Gelir Vergisi Kanunu’nun 74 ncü maddesinde
belirtilmiştir. Bu usule göre gayrisafi hasılattan
indirilebilecek giderler aşağıdaki gibidir:
1. Kiraya
veren tarafından, kiraya verilen gayrimenkul için ödenen;
aydınlatma, ısıtma, su ve asansör giderleri,
2. Kiraya
verilen malların idaresi için yapılan ve gayrimenkulün önemi ile
mütenasip olan idare giderleri,
3.
Kiraya verilen mal ve haklara
ait sigorta giderleri,
4. Kiraya
verilen mal ve haklar dolayısıyla yapılan ve bunlara sarf olunan
borçların faizleri ile konut olarak kiraya verilen bir adet
gayrimenkulün iktisap yılından itibaren 5 yıl süre ile iktisap
bedelinin %5’i (iktisap bedelinin %5’i tutarındaki bu indirim,
sadece ilgili gayrimenkule ait hasılata uygulanacak,
indirilmeyen kısım gider fazlalığı sayılmayacaktır. 2002
yılından önce iktisap edilen konutlar için indirimden
yararlanılması mümkün bulunmamaktadır.),
5. Kiraya
verilen mal ve haklar için ödenen, emlak vergisi, resim, harç ve
şerefiyelerle kiraya veren tarafından belediyelere ödenen
harcamalara katılma payları,
6. Amortismanlar,
7. Kiraya
veren tarafından, kiraya verilen gayrimenkul için yapılan onarım
giderleri ile bakım ve idame giderleri,
8. Kira
ile tuttukları mal ve hakları kiraya verenlerin ödedikleri
kiralar ve diğer gerçek giderler,
9. Sahibi
bulundukları konutları kiraya verenlerin kirayla oturdukları
konut veya lojmanların kira bedeli [Dar mükelleflerin (yurt
dışında işçi olarak çalışan Türk vatandaşlarımız da dar mükellef
kapsamındadır) yabancı ülkelerde ödedikleri kira bedelleri
hariç], (Kirayla oturdukları konutlar için yapılan kira
giderlerinin bu hükme göre indirilebilmesi için, söz konusu kira
giderlerinin vergi iadesinde kullanılmamış olması
gerekmektedir.)
10.
Kiraya verilen mal ve haklarla
ilgili olarak sözleşmeye, kanuna veya ilama istinaden ödenen
zarar, ziyan ve tazminatlar.
Ancak, bu giderlerin vergiden istisna edilen
tutara isabet eden kısmı indirilemez. Vergiye tabi hasılata
isabet eden yani indirilebilecek gider kısmı aşağıdaki formül
kullanılarak bulunacaktır.
Vergiye Tabi Hasılat x Toplam Gider
Toplam Hasılat
6.1.Götürü Gider Yöntemi:
Bu yöntemle, gayrimenkul sermaye iradı
sahiplerine belge toplamak yerine oluşabilecek masraflara
karşılık gelecek şekilde götürü gider avantajı getirilmiştir.
Ülkemizde GMSİ sahiplerinin büyük bölümü götürü gider usulünü
benimsemektedir. Uygulama aşaıdaki şekilde yapılacaktır.
Ø Götürü
gider yöntemini seçen mükellefler, (hakları kiraya verenler
hariç) kira gelirlerinden istisna tutarını düştükten sonra kalan
tutarın %25’i oranındaki götürü gideri gerçek giderlere karşılık
olmak üzere indirebilirler.
Ø Ancak,
bu usulü seçen mükellefler iki yıl geçmedikçe gerçek gider
yöntemine dönemezler.
7.
Beyan Edilen Gayrimenkul Sermaye
İratlarından Yapılacak Diğer İndirimler:
Kira geliri elde eden gayrimenkul sermaye iradı
sahibi mükellefler, Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesinde
yer alan ve aşağıda özetlenen bağış ve yardımlar ile
harcamalarının tamamını veya belli bir tutarını verdikleri
beyanname üzerinde safi iratlarından indirim konusu
yapabileceklerdir.
7.1.Şahıs ve Bireysel Emeklilik Sigorta
Primleri
Beyan edilen gelirin (safi iradın) %10’unu
(bireysel emeklilik sistemi dışındaki şahıs sigorta primleri
için beyan edilen gelirin %5’ini) ve asgari ücretin yıllık
tutarını aşmamak şartıyla, mükellefin şahsına, eşine ve küçük
çocuklarına ait hayat, ölüm, kaza, hastalık, sakatlık, analık,
doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta primleri ile bireysel
emeklilik sistemine ödenen katkı payları, (Sigortanın veya
emeklilik sözleşmesinin Türkiye’de kain ve merkezi Türkiye’de
bulunan bir sigorta şirketi nezdinde akdedilmiş, prim ve katkı
payı tutarlarının gelirin elde edildiği yılda ödenmiş olması
gerekir. Ayrıca, prim ve katkı tutarları gelirin elde edildiği
yılda ödenmiş olmalı ve ücret geliri elde edenlerin ücretlerinin
safi tutarının hesaplanması sırasında indirilmemiş olmalıdır.)
7.2.Eğitim ve Sağlık Harcamaları
Beyan edilen gelirin (safi iradın) %10’unu
aşmaması, Türkiye’de yapılması ve gelir veya kurumlar vergisi
mükellefiyeti bulunan gerçek veya tüzel kişilerden alınacak
belgelerle tevsik edilmesi şartıyla, mükellefin kendisi, eşi ve
küçük çocuklarına ilişkin olarak yapılan eğitim ve sağlık
harcamaları, (Eğitim ve sağlık harcamaları nedeniyle vergi
indiriminden yararlanan ücretliler, aynı harcamalarını bu
hükümden yararlanarak matrahlarından indiremezler).
7.3.Okul, Yurt ve Sağlık Tesisleri İçin
Yapılan Bağış ve Yardımlar
Genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel
idarelerine, belediyelere ve köylere bağışlanan okul, sağlık
tesisi ve yüz yatak (kalkınmada öncelikli yörelerde elli yatak)
kapasitesinden az olmamak üzere öğrenci yurdu ile çocuk yuvası,
yetiştirme yurdu, huzurevi, bakım ve rehabilitasyon merkezi
inşası dolayısıyla yapılan harcamalar veya bu tesislerin inşası
için bu kuruluşlara yapılan her türlü bağış ve yardımlar ile
mevcut tesislerin faaliyetlerini devam ettirebilmeleri için
yapılan her türlü nakdî ve aynî bağış ve yardımların tamamı.
7.4.Diğer Bağış ve Yardımlar
a -
Genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel
idareleri, belediyeler, köyler ile kamu yararına çalışan
dernekler ve Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan
vakıflara yıllık toplamı beyan edilen gelirin (safi iradın)
%5’ini (kalkınmada öncelikli yöreler için %10’unu) aşmamak
üzere, makbuz karşılığında yapılan bağış ve yardımlar.
b - Genel
ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler,
köyler, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca
vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve bilimsel araştırma
faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlar tarafından yapılan ya
da Kültür ve Turizm Bakanlığınca desteklenen veya desteklenmesi
uygun görülen kültür ve sanat faaliyetleri, kültürel varlıkların
korunması, yapımı, onarımı vb. ilişkin olarak Gelir Vergisi
Kanununun 89 uncu maddesi çerçevesinde yapılan her türlü bağış
ve yardımların tamamı.
c - Bakanlar
Kurulunca yardım kararı alınan doğal afetler dolayısıyla
Başbakanlık aracılığıyla makbuz mukabili yapılan aynî veya nakdî
bağışların tamamı.
8.
Gayrimenkul Sermaye İradında Zarar
Doğması Hali:
Gayrimenkul sermaye iradına konu olan sermayenin
kendisinde meydana gelen eksilmeler zarar sayılmaz ve iradın
gayrisafi miktarının tespitinde gider olarak kabul edilmezler.
Gayrimenkul sermaye iradının gider indirim
hesabında gider fazlalığı dolayısıyla doğan zararlar, gelecek
yıllarda elde edilen kira gelirinden gider olarak düşülebilir.
Ancak, sahibi bulundukları konutları kiraya verenlerin kira ile
oturdukları konut veya lojmanların kira bedelini indirim konusu
yapması durumunda, zarar doğması halinde, bu zararın gelecek
yıllarda elde edilen gayrimenkul sermaye iradından indirim
konusu yapılması söz konusu değildir.
9.
Gayrimenkul Sermaye İratlarında
İstisna:
Binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir
takvim yılı içinde elde edilen hasılatın 2006 yılı için 2.200
YTL’si gelir vergisinden müstesnadır. İstisna haddi üzerinde
hasılat elde edilip beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi
halinde, bu istisnadan yararlanılamaz.
Ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık
beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar ile gelirleri
bunlar tarafından bildirilecek olanlar bu istisnadan
faydalanamazlar.
10.
Gayrimenkul Sermaye İratlarının
Beyanı:
Bir takvim yılı içinde elde edilen gayrimenkul
sermaye iratları için 26 Mart 2007 akşamına kadar Yıllık Gelir
Vergisi Beyannamesi verilmek suretiyle beyan edilecektir.
Gayrimenkul sermaye iratlarının beyanının konut,
işyeri ve dar mükellefler açısından ayrı ayrı incelemekte yarar
vardır.
10.1.Konut Olarak Kiraya Verilen
Gayrimenkullerden Elde Edilen GMSİ Beyanı:
Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde tespit
edilen gayri safi hasılattan öncelikle 2.200 YTL istisna tutarı
düşülecektir. İstisna uygulamasında bir konuta birden fazla
kişinin sahip olması ve kira gelirinin paylaşılması halinde her
bir kişi için istisna ayrı ayrı uygulanacaktır.
İstisna uygulandıktan sonra gerçek veya götürü
gider esasına göre hesaplanan giderler düşülecek ve beyana tabi
gelir bulunacaktır.
10.2.İşyeri Olarak Kiraya Verilen
Gayrimenkullerden Elde Edilen GMSİ Beyanı:
İşyerlerinin kiraya verilmesinden elde edilen
GMSİ için istisna hükmü uygulanmayacaktır. Bu nedenle elde
edilen kira gelirinden yukarıdaki esaslar dahilinde erçek veya
götürü gider esasına göre hesaplanan giderler düşülecek ve
beyana tabi gelir bulunacaktır.
Bilindiği üzere işyerlerinin kiraya verilmesinden
elde edilen gelirlere GVK’nun 94/5-a maddesi kapsamında 2006
yılında % 22 oranında gelir vergisi tevkifatına tabi tutulmuş
bulunmaktadır. Basit usulde vergiye tabi olan mükelleflere
yapılan kiralamalarda stopaj söz konusu olmadığından elde edilen
kira gelirinin tamamı beyan edilerek vergilendirilecektir.
2006 yılında stopaja tabi tutulmuş olan işyeri
kira gelirlerinin tevkifata tabi diğer gelirlerle birlikte
18.000 YTL’yi aşması halinde yıllık beyanname verilecektir.
Burada dikkat edilmesi gereken husus 18.000 YTL’lik beyan sınırı
hesaplanırken; beyan edilecek gelirlerden, giderler, istisnalar
ile 89 ncu maddede yer alan indirimler düşüldükten sonra kalan
kısım olduğudur.
Yıllık beyanname verilmesi halinde beyan edilen
gelir üzerinden hesaplanan gelir vergisinden yıl içinde stopaj
yoluyla ödenen gelir vergisi mahsup edilecektir.
10.3.Dar Mükelleflerin Elde Ettiği GMSİ
Beyanı:
Türkiye’de yerleşmiş olmayan gerçek kişiler
(çalışma veya oturma izni alarak 6 aydan daha fazla bir süredir
yurtdışında yaşayan Türk vatandaşları bu kişilere dahildir)
Türkiye’de elde ettikleri kazanç ve iratlar bakımından dar
mükellefiyet esasında vergilendirilirler.
Bu kapsamda vergilendirilen mükelleflerden,
Türkiye’de elde ettiği beyana tabi geliri, sadece gayrimenkul
sermaye iradından ibaret olanlardan;
Ø Bir
takvim yılı içinde elde ettiği konut kira geliri istisna
tutarını [2006 yılı için 2.200 Yeni Türk Lirasını] aşanlar,
Ø Bir
takvim yılı içinde elde ettiği, tevkifata ve istisna
uygulamasına konu olmayan gayrimenkul sermaye iratları,
Ø Diğer
mal ve haklardan kira geliri elde edenler,
sadece kira geliri beyannamesi vereceklerdir.
Bu kapsamda vergilendirilen mükelleflerden,
Türkiye’de tevkif (vergi kesintisi) suretiyle vergilendirilmiş
olan kira geliri elde eden mükellefler, tevkif edilmiş kira
gelirlerinin tutarı ne olursa olsun beyanname vermeyecekler ve
diğer gelirleri dolayısıyla beyanname vermeleri halinde de bu
gelirlerini beyannameye dahil etmeyeceklerdir.
11.
Gayrimenkul Sermaye İratlarında
Örnek Beyanlar:
Örnek-1 : Mükellef
Hasan B. İzmir’de bulunan dairesini konut olarak kiraya vermiş
ve 2006 yılında 12.000 YTL kira geliri elde etmiştir. Beyana
tabi başka bir geliri bulunmayan mükellef, götürü gider usulünü
benimsemiştir.
Mükellefin kira gelirine ilişkin gelir vergisi
aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.
|
Açıklama |
Tutar (YTL) |
|
Elde Edilen Kira Geliri |
12.000,00 |
|
Vergiden İstisna Tutar |
2.200,00 |
|
Kalan (12.000 - 2.200) |
9.800,00 |
|
%25 Götürü Gider (9.800 x % 25) |
2.450,00 |
|
Vergiye Tabi Gelir (9.800 - 2.450) |
7.350,00 |
|
Hesaplanan Gelir Vergisi |
1.120,00 |
|
Ödenecek Gelir Vergisi |
1.120,00 |
Örnek-2 : Mükellef
Hasan C. Ankara’da bulunan dairesini konut olarak kiraya vermiş
ve 2006 yılında 15.000 YTL kira geliri elde etmiştir. Beyana
tabi başka geliri olmayan mükellef, gerçek gider yöntemini
seçmiş olup, bu konut ile ilgili gerçek giderleri toplamı 4.500
Yeni Türk Lirasıdır.
(Gerçek gider usulünü seçen mükellefler, vergiden
istisna edilen kısma isabet eden giderleri hasılatlarından gider
olarak indiremeyecekler, sadece vergiye tabi hasılata isabet
eden giderleri indirebileceklerdir. Bunun için toplam gider
tutarından vergiye tabi hasılata isabet eden kısmının
hesaplanması gerekir. Vergiye tabi hasılata isabet eden gider
aşağıdaki formüle göre hesaplanacaktır.)
|
Vergiye Tabi Hasılat x Toplam Gider |
12.800 YTL x 4.500 YTL |
= 3.840 YTL |
|
Toplam Hasılat |
15.000 YTL |
Mükellefin kira gelirine ilişkin gelir vergisi
aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.
|
Açıklama |
Tutar (YTL) |
|
Elde Edilen Kira Geliri |
15.000,00 |
|
Vergiden İstisna Tutar |
2.200,00 |
|
Kalan (15.000 - 2.200) |
12.800,00 |
|
İndirilebilecek Gerçek Gider Tutarı |
3.840,00 |
|
Vergiye Tabi Gelir (12.800 – 3.840) |
8.960,00 |
|
Hesaplanan Gelir Vergisi |
1.442,00 |
|
Ödenecek Gelir Vergisi |
1.442,00 |
Örnek-2 : Mükellef
Hasan D. İzmir’de bulunan dairesini konut olarak kiraya vermiş
ve 2006 yılında 20.000 Yeni Türk Lirası kira geliri elde
etmiştir. Mükellef 2006 yılı içinde bireysel emeklilik sistemine
1.500 YTL katkı payı ödemiş ve Karşıyaka Devlet Hastanesi’ne
2.000 YTL nakit olarak bağışta bulunmuştur. Beyana tabi başka
geliri bulunmayan mükellef, götürü gider yöntemini seçmiştir.
Mükellefin kira gelirine ilişkin gelir vergisi
aşağıdaki gibi hesaplanacaktır
|
Açıklama |
Tutar (YTL) |
|
Elde Edilen Kira Geliri |
20.000,00 |
|
Vergiden İstisna Tutar |
2.200,00 |
|
Kalan (20.000 - 2.200) |
17.800,00 |
|
%25 Götürü Gider (17.800 x % 25) |
4.450,00 |
|
Safi İrat (17.800 – 4.450) |
13.350,00 |
|
Bireysel Emeklilik Sistemine Ödenen Katkı Payı* |
1.335,00 |
|
Okul, Yurt ve Sağlık Tesisleri için Yap. Bağış ve
Yardımlar** |
2.000,00 |
|
Vergiye Tabi Gelir |
10.015,00 |
|
Hesaplanan Gelir Vergisi |
1.653,00 |
|
Ödenecek Gelir Vergisi |
1.653,00 |
*Bireysel emeklilik sistemine ödenen 1.500 YTL
katkı payının indirim konusu yapılabilecek yıllık toplam tutarı
beyan edilen gelirin (safi iradın) %10’u (13.350 x %10) olan
1.335 YTL’yi aşamayacağından sadece 1.335 YTL’lik kısmı indirim
konusu yapılabilecektir.
** Okul, yurt, sağlık tesisleri ve huzurevleri
için genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel
idarelerine, belediyelere ve köylere yapılan bağışların tamamı
indirim konusu yapılabilecektir. Bu nedenle örneğimizdeki,
devlet hastanesine nakit olarak yapılan 2.000 YTL bağışın tamamı
indirim konusu yapılabilecektir.[*]
[*]
Kaynaklar
1-Kira Geliri Elde Edenler İçin Yıllık
Gelir Vergisi Beyanname Düzenleme Rehberi
2-Yıldıray Genç – İrfan Çetin, Vergi
Dünyası Sayı:306
