Yurt Dışından Alınan Belgelerin Kaydı

         1. Giriş:

           213 Sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamında tutulması gereken defter ve belgeler yanında tüm vergisel işlemlerin  belli bir kayıt nizamı içerisinde tutulmasındaki amaç ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu tespit etmek ve sağlamaktır. Buna göre; Mükellefler bu kanuna göre tutacakları defterleri vergi uygulaması bakımından aşağıdaki maksatları sağlayacak şekilde tutarlar. (VUK:md.171)

• Mükellefin vergi ile ilgili servet, sermaye ve hesap durumunu tespit etmek;

• Vergi ile ilgili faaliyet ve hesap neticelerini tespit etmek;

• Vergi ile ilgili muameleleri belli etmek;

• Mükellefin vergi karşısındaki durumunu hesap üzerinden kontrol etmek ve incelemek;

• Mükellefin hesap ve kayıtlarının yardımıyla üçüncü şahısların vergi karşısındaki durumlarını (Emanet mahiyetindeki değerler dahil) kontrol etmek ve incelemek.

         Mükellefler bu kısımda yazılı maksat ve esaslara uymak şartıyla, defterlerini ve muhasebelerini işlerinin bünyesine uygun olarak diledikleri usul ve tarzda tanzim etmekte serbesttirler. Ancak, Maliye Bakanlığı; muhasebe standartları, tek düzen hesap planı ve mali tabloların çıkarılmasına ilişkin usul ve esasları tespit etmeye, bunları mükellef, şirket ve işletme türleri itibariyle uygulatmaya ve buna ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye yetkilidir. Ticaret Kanununun ticari defterler hakkındaki hükümleri mahfuzdur (VUK:md. 175).

        2. Kayıtların Tevsiki

         Vergi Usul Kanunun 227. maddesine göre; aksine hüküm olmadıkça bu kanuna göre tutulan ve üçüncü şahıslarla olan münasebet ve muamelelere ait olan kayıtların tevsiki mecburidir. Defter tutmak mecburiyetinde olmayan mükellefler vergi matrahlarının tespiti ile ilgili giderlerini tevsike mecburdurlar. Bu Kanuna göre kullanılan veya bu Kanunun Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak, kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taşımaması halinde bu belgeler vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılır.

        Buna göre mükelleflerce kayıt altına alınan ve vergisel işlemlerine dayanak teşkil eden işlemleri fatura ve fatura yerine geçen vesikalar ile tevsik etmesi gerekmektedir. Bu belgeler fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu, serbest meslek makbuzu gibi belgeler olmalıdır. Kayıtların tevsiki sırasında defter ve belgelerin kayıt nizamında belirtilen ana kurallara uygun olması gerekir. Bunlar;

• Defterlerin mürekkeple yazılması,

• Yanlış kayıtların usule uygun olarak düzeltilmesi,

• Boş satır bırakılamayacağı, sayfaların yok edilemeyeceği,

• Kayıt zamanına riayet edilmesi.

         3. Yurt Dışından Alınan Belgelerin Kaydı

         Bilindiği üzere, 22/01/1997 tarih ve 22885 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 253 sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin "Yurt Dışında Faaliyette Bu­lunan Mükelleflere Yaptırılan İş ve Hiz­metler Karşılığında Alınan Belgelerle İl­gili İşlemler" başlıklı (B) bölümünde "Vergi Usul Kanununun kayıt nizamına ilişkin 215 inci maddesinde, bu Kanuna göre tutulacak defter ve kayıtların Türkçe tutulmasının mecburi olacağı belirtilmiş 227 nci maddesinde de "Bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça bu Kanuna göre tutulan ve üçüncü şahıs­larla olan münasebet ve muamelelere ait olan kayıtların tevsiki mecburidir." hükmü yer almıştır. Söz konusu kayıtla­rın ise aynı Kanunun 229 uncu ve mü­teakip maddelerinde yer alan belgeler­den herhangi biri ile tevsik edilmesi ge­rekmektedir.”

        Bu hükümlere göre, yurt dışında mukim kişi veya kuruluşlara yaptırılan, iş veya hizmetler karşılığında ödemede bulunan gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri, yurt dışında mukim kişi veya kuruluşlardan aldıkları muteber belgeleri, yurt dışındaki temsilciliklerimizde veya yurt içindeki noterlerde Türkçe’ye tercüme ve tasdik ettirdikten sonra defterlerine gider olarak kayde­debilmekte idiler.

        Ancak yurt dışında mukim kişi veya kuruluşlara yaptırılan, iş veya hizmetler karşılığında ödemede bulunan gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri, yurt dışında mukim kişi veya kuruluşlardan aldıkları muteber belgeleri, yurt dışındaki temsilciliklerimizde veya yurt içindeki noterlerde Türkçe'ye tercüme ve tasdik ettirme zorunluluğu 253 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin [1] (B) bölümünde yapılan düzenleme ile  kaldırılmıştır.

        Buna göre; yurtdışında mukim kişi veya kuruluşlara yaptırılan iş veya hizmetler karşılığında alınan belgelerin, yurtdışındaki temsilciliklerimizde veya yurt içinde noterlerde Türkçe’ye tercüme ve tasdik edilme zorunluluğu kaldırılmış ve yurt dışındaki kişi veya firmalardan belge alan mükellefler, bu belgeleri defter kayıtlarında gider olarak göstermeleri sırasında belgelerde yazılı bedelleri, belgelerin düzenlendiği günde Merkez Bankasınca belirlenen döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevirerek kayıtlarında göstereceklerdir.

        4. Sonuç

• Yurtdışı bağlantılı çalışan mükelleflerin yurt dışında mukim kişi veya kuruluşlardan aldıkları muteber belgeleri yurt dışındaki temsilciliklerimizde veya yurt içindeki noterlerde Türkçe'ye tercüme ve tasdik ettirme zorunluluğu yoktur. 

• Ancak inceleme sırasında inceleme elamanınca lüzum görülmesi halinde, mükellefler bu belgelerini tercüme ettirmek zorundadırlar.

Yararlanılan Kaynaklar:

213 Sayılı Vergi Usul Kanunu

253 Sıra No’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği