|
Gümrük Yönetmeliğinin 135 ila 163 ncü maddeleri arasında düzenlenmiş
bulunan “gümrük işlemlerinde basitleştirilmiş usul” dış ticaret
işlemlerinde zaman ve nakitte tasarruf sağlaması nedeniyle ihracatçı
ve ithalatçılarımız tarafından yaygın olarak kullanılmaktadır.
Konuya ilişkin genel açıklamalarımız ile 23 Ağustos 2007 tarihinden
itibaren yürürlüğe giren 1 seri nolu Gümrük Genel Tebliğinin
uygulamaya yön veren hükümleri aşağıda özetlenmiştir.
BASİTLEŞTİRİLMİŞ USUL HAKKINDA GENEL AÇIKLAMALAR
1.
Basitleştirilmiş usulden yararlananlar aşağıdaki imkanlardan
yararlanır:
· Gümrük
Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine göre genel olarak; gümrük
beyannamelerine eklenmesi gereken belgelerden bazılarının
eklenmemesi ve yazılması gereken bazı bilgilerin yazılmaması, söz
konusu beyanname yerine eşyanın ilgili gümrük rejimine tabi
tutulması talebiyle birlikte ticari veya idari bir belgenin
verilmesi, talep halinde yükümlünün işyerinde veya gümrük idaresi
tarafından kabul edilen diğer bir yerde eşyanın ilgili rejime
geçişinin kayıt yoluyla yapılması,
· Onaylanmış
kişi statü belgesi kapsamında; eksik bilgi ve/veya belge ile beyan
usulü, basitleştirilmiş kontrol uygulaması, kısmi teminat uygulaması
ve basitleştirilmiş işlem kapsamında A.TR düzenleme, onaylama ve
vize etme işlemleri
2.
Basitleştirilmiş usul uygulamalarından yararlanacak kişilerde
aranılacak özellikler:
· Yönetim
Kurulu üyeleri, sermayesinin %10’undan fazlasına sahip gerçek
kişiler ile gümrük ve dış ticaret işlemlerinde temsil yetkisini haiz
çalışanlarının; devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene
ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar
ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, emniyeti suistimal, güveni
kötüye kullanma, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı
kötüye kullanma, dolanlı (hileli) iflas, yalan yere şahadet (yalan
tanıklık), suç tasnii (suç uydurma), iftira gibi yüz kızartıcı
suçlar ile ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat
karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama
suçlarından mülga 765 sayılı Türk Ceza Kanunu ile 5237 sayılı Türk
Ceza Kanununa; vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs
suçlarından 213 sayılı Vergi Usul Kanununa; mülga 1918 sayılı
Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun, mülga 4926 sayılı
Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele
Kanunu, 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve
Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu ile 1567 sayılı Türk Parasının
Kıymetinin Korunması Hakkında Kanuna muhalefetten kesinleşmiş
cezası bulunmaması,
· Bir
önceki ve başvuru yılı içinde,
takvim yılı itibariyle, vergi kaybına neden olan gümrük mevzuatı
ihlali nedeniyle, haklarında Gümrük Kanununun 234 üncü ila 238
inci maddeleri uyarınca aynı Kanunun 241 inci maddesinin birinci
fıkrasında öngörülen usulsüzlük cezasını aşan tutarda düzenlenmiş
ceza kararı toplam sayısının, 5 ten fazla olmak koşuluyla, aynı
dönemde işlem gören ithalat ve ihracata ilişkin gümrük beyannamesi
toplam sayısının %1 ini aşmaması,
· Bir
önceki ve başvuru yılı içinde,
takvim yılı itibariyle, vergi kaybına neden olan Gümrük Mevzuatı
ihlali nedeniyle, haklarında Gümrük Kanununun 234 üncü ila 238
inci maddeleri uyarınca aynı Kanunun 241 inci maddesinin birinci
fıkrasında öngörülen usulsüzlük cezasının 25 katını aşan tutarda
düzenlenmiş ceza kararı sayısı ve yine aynı tutardaki usulsüzlük
cezasının 100 katını aşan Katma Değer Vergisi Kanununun 51 inci
maddesi ve Özel Tüketim Vergisi Kanununun 16 ncı maddesi uyarınca
düzenlenmiş ceza kararı sayısı toplamının, 2 den fazla olmak
koşuluyla, aynı dönemde işlem gören ithalat ve ihracata ilişkin
gümrük beyannamesi toplam sayısının %0,3 ünü aşmaması,
· Bir
önceki ve başvuru yılı içinde,
takvim yılı itibariyle, gümrük mevzuatı ihlali nedeniyle
haklarında Gümrük Kanununun 239 uncu ila 241 inci maddeleri uyarınca
aynı Kanunun 241 inci maddesinin birinci fıkrasında öngörülen
usulsüzlük cezasını aşan tutarda düzenlenmiş ceza kararı toplam
sayısının, 10 dan fazla olmak koşuluyla, aynı dönemde işlem gören
ithalat ve ihracata ilişkin gümrük beyannamesi toplam sayısının %2
sini aşmaması,
· Gümrük
Mevzuatı uyarınca kesinleşmiş vergi ve ceza borcu bulunmaması,
·
Vergi Mevzuatı uyarınca kesinleşmiş vergi borcu bulunmaması,
· İlgili
mevzuat uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu
bulunmaması,
· Dış
Ticaret Sermaye Şirketleri ile idaresi, murakabesi veya sermayesi
bakımlarından aralarında vasıtalı veya vasıtasız şirket ilişkisi
bulunan aynı gruba ait imalatçı firmaların dış ticaret işlemlerini
gerçekleştiren yine bu gruba ait olan dış ticaret veya pazarlama
şirketleri hariç, başvuru tarihinden geriye dönük bir ay içinde en
az;
-A Sınıfı Onaylanmış Kişi için 250 işçi,
-B Sınıfı Onaylanmış Kişi için 100 işçi,
-C Sınıfı Onaylanmış Kişi için 30 işçi,
istihdam ediyor olması,
Başvuru tarihinde asgari ödenmiş sermaye tutarlarının;
-A Sınıfı Onaylanmış Kişi için 5 Milyon YTL,
-B Sınıfı Onaylanmış Kişi için 2,5 Milyon YTL,
-C Sınıfı Onaylanmış Kişi için 500 Bin YTL,
olması,
· İhracatçılar
için, bağlı olduğu ihracatçı birliği kayıtlarına göre, Türkiye
İhracatçılar Meclisi veya ihracatçı birliklerince ilgili mevzuatı
çerçevesinde performans ve güvenilirliğinin onaylanmış olması,
·
Başkası hesabına hareket etmemesi,
· Dış
Ticaret Sermaye Şirketleri ile idaresi, murakabesi veya sermayesi
bakımlarından aralarında vasıtalı veya vasıtasız şirket ilişkisi
bulunan aynı gruba ait imalatçı firmaların dış ticaret işlemlerini
gerçekleştiren yine bu gruba ait olan dış ticaret veya pazarlama
şirketleri hariç imalatçı olması,
· A
Sınıfı Onaylanmış Kişi için,
Sermaye Piyasası Kurulunun belirlediği denetim ilke ve kuralları
ile genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre, anılan Kurulca
belirlenen şartları taşıyan ve bağımsız denetim yetkisi verilen
denetçi tarafından son 2 yıl esas alınmak üzere mali tabloları
incelenerek rapora bağlanmış olması,
koşullarının tamamını sağlaması gerekir.
3.
Onaylanmış Kişi Statü Belgesinin yenilenmesi:
Onaylanmış Kişi Statü Belgesinin geçerlilik süresi, belge
düzenlenme tarihi itibariyle 2 yıldır. Belgenin yenilenebilmesi
için, Gümrük Müsteşarlığınca aranacak tüm belgelerle birlikte,
belge geçerlilik süresinin bitim tarihinden en erken 4 ay, en geç 3
ay öncesine kadar yeniden başvurulması gerekir.
4.
Onaylanmış Kişi Statü Belgesi için aranan özel koşullar:
Gümrük Yönetmeliğinin 137’nci maddesine göre A Sınıfı Onaylanmış
Kişi Statüsü kazanmak için aşağıdaki özel koşullardan
en az birinin sağlanması gerekir
· Bir
önceki takvim yılı veya başvuru yılı içinde asgari 25 milyon
FOB/ABD Doları kıymetinde eşyanın fiili ihracatının yapılmış
olması,
· Bir
önceki takvim yılı veya başvuru yılı içinde gerçekleştirilen
ithalat ve ihracat toplamının asgari 100 milyon ABD Doları
kıymetinde olması,
·
Dış Ticaret Sermaye şirketi olması.
B Sınıfı Onaylanmış Kişi Statüsü
kazanmak için aşağıdaki özel koşullardan en az birinin sağlanması
gerekir
· Bir
önceki takvim yılı veya başvuru yılı içinde asgari 5 milyon
FOB/ABD Doları kıymetinde eşyanın fiili ihracatının yapılmış
olması,
· Bir
önceki takvim yılı veya başvuru yılı içinde gerçekleştirilen
ithalat ve ihracat toplamının asgari 20 milyon ABD Doları kıymetinde
olması.
C Sınıfı Onaylanmış Kişi Statüsü
kazanmak için aşağıdaki özel koşullardan en az birinin sağlanması
gerekir:
· Bir
önceki takvim yılı veya başvuru yılı içinde asgari 2 milyon
FOB/ABD Doları kıymetinde eşyanın fiili ihracatının yapılmış
olması,
· Bir
önceki takvim yılı veya başvuru yılı içinde gerçekleştirilen
ithalat ve ihracat toplamının asgari 8 milyon ABD Doları kıymetinde
olması.
BASİTLEŞTİRİLMİŞ USUL UYGULAMALARI
1.
Eksik Bilgi ve/veya Belge ile Beyan Usulü
Onaylanmış Kişi Statü Belgesi sahibi kişilerin gümrük idarelerine
yazılı olarak başvurmaları halinde, beyanlarını eksik bilgi ve/veya
belge ile yapmalarına izin verilir.
Onaylanmış Kişi Statü Belgesi sahibi kişilerce; orijinal fatura,
A.TR dolaşım belgesi, menşe ispat belgeleri, ödeme şekli gereği
ibrazı gereken navlun makbuzu ve sigorta poliçesi ile işlenmiş tarım
ürünlerinin serbest dolaşıma sokulması halinde gereken işlenmiş
tarım ürünleri analiz sonuç raporu belgelerinden bir veya daha
fazlasının eksik olması durumunda, eksik belge ile rejim beyanında
bulunulabilir.
2.
Kısmi Teminat Uygulaması
Onaylanmış Kişi Statü Belgesi sahibi kişilerin gümrük idarelerine
yazılı olarak başvurmaları halinde, kısmi teminat uygulamasından
yararlanmalarına izin verilir.
Gümrük antrepo rejimine tabi tutulacak eşya ile gümrük kontrolü
altında işleme rejimi ve geçici ithalat rejimi kapsamında doğrudan
gümrük idaresinin iznine bağlı eşya için Onaylanmış Kişi Statü
Belgesi sahibi kişilerden ithalat vergilerinin %10 u tutarında
teminat alınır. Dahilde işleme rejimi kapsamında yapılacak
ithalatta Dahilde İşleme Rejim Kararı uyarınca işlem yapılır.
3.
Basitleştirilmiş Kontrol (Mavi Hat) Uygulaması
A ve B Sınıfı Onaylanmış Kişi Statü Belgesi sahibi kişilerce talep
edilmesi halinde basitleştirilmiş kontrol uygulamasından
yararlandırılmalarına izin verilir.
Basitleştirilmiş kontrol yöntemi, risk kriterlerine göre belge
kontrolü ve fiziki muayene yapılmadan teslim edilen eşyanın
teslimden sonra gümrük beyannamesi ile ticari belge ve verileri
incelenerek gerektiğinde eşyanın fiziki muayenesinin imalathane,
fabrika, özel depo, işyeri ve benzeri yerlerde yapılmasını ifade
eder.
4.
Basitleştirilmiş İşlem Kapsamında A.TR Düzenleme, Onaylama ve Vize
Etme Yetkisi (Onaylanmış İhracatçı Yetkisi) Verilmesi
A ve B Sınıfı Onaylanmış Kişi Statüsü Belgesi sahibi kişilerden bir
önceki takvim yılı veya başvuru yılı içinde Avrupa Birliği
ülkelerine en az 2 milyon FOB/ABD Doları kıymetinde A.TR
dolaşım belgesi düzenlenmesini gerektirir eşyanın fiili ihracatını
yapanlara, talep etmeleri halinde, basitleştirilmiş işlem kapsamında
A.TR düzenleme, onaylama ve vize etme yetkisi verilir. |
