25 Mart 2008

Bülent ÇAKAR

Yeminli Mali Müşavir

Batı Yeminli Mali Müşavirlik ve Bağımsız Denetim A.Ş. - Kurucu Ortak

"6183 Sayılı Kanunda" Kanuni Temsilcilerin Sorumluluğuna İlişkin Önemli Değişiklikler Öngörülüyor

Ekonomik krizin ülkemize de ulaştığı ve yavaş yavaş etkilerinin görülmeye başlandığı bugünlerde gün ayağını yorganına göre uzatma günü. Alacakların tahsil kabiliyeti, olası tahsilat gecikmelerine karşı uygulanacak senaryolar, borçların yenilenmesinde ortaya çıkabilecek sıkıntılara karşı çözüm önerileri bugünlerde en çok konuşulan konular. İşin ironik yanı Devletin de alacaklarını tahsil etmede uyguladığı 6183 sayılı Kanunu kendi lehine güçlendirme çabası adına hazırladığı Kanun tasarısının bugünlere denk gelmesi.

Yapılması Öngörülen Değişiklikler

6183 sayılı Kanun, birey ile Devlet arasındaki ilişkileri düzenleme açısından idari hukuk sistemimizin, deyim yerindeyse en Devletçi düzenlemelerinden biri olup Devletin alacaklarını takip ve tahsilinin usul ve esaslarını belirlemektedir. Özel alacakların takip edildiği İcra İflas Kanununa göre alacaklıya (Devlete) çok geniş imkanlar tanır.

Bazı Vergi Kanunlarında değişiklik öngören tasarı 6183 sayılı Kanunda da önemli değişiklikler öngörüyor. Bu değişikliklerden bazıları aşağıda sayılmıştır.

1. Tasarıya göre, harca tabi bir işlem yaparken vadesi geçmiş vergi borcunun olmaması gerekiyor. Örneğin tapuda işlem yapmak için önce vergi borçlarını temizlemek zorunlu olacak.
2. Halen geçerli olan düzenlemede, limited şirketlerin vergi borçları (amme borçları) önce şirketten tahsil edilmeye çalışılır, eğer şirketten tahsil imkanı kalmazsa sermaye hisseleri oranında ortaklardan tahsili yoluna gidilirdi. Yani ortağın takibi için, amme borcunun şirketten tahsili konusunda bütün yolların tüketilmesi gerekirdi. Şimdi yapılacak olan düzenlemede, (anonim şirketlerde  yönetim kurulunun takibi konusunda benzer düzenleme daha önce yapılmıştı) şirketten tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan ibaresi getirilerek limited şirketlerde ortakların takibi kolaylaştırılmıştır.
3. Tasarıda SSK primi borçları, kamu bankalarına veya TMSF na borçlar gibi aslında 6183 sayılı kanuna göre amme borcu olmayan, ancak takibinin 6183 sayılı Kanuna göre yapılacağı yönünde kanuni düzenleme bulunan borçların anonim şirketlerin yönetim kurulu üyelerinden takip edilmesine kanuni dayanak sağlamak için mükerrer 35 nci maddede düzenleme yapılmıştır. Yapılması düşünülen bu düzenleme şimdiye kadar bu tür borçlar için takibe uğrayan anonim şirket yönetim kurulu üyelerine yapılan takip işlemlerinin kanuni dayanağının olmadığı veya idareyi haksız duruma düşürebilecek ölçüde zayıf olduğu anlamına gelmektedir.   
4. (Limited şirket hissesi alacaklar çok dikkat etmeli) Tasarıya göre limited şirket hissesi alanlar şirketin bu tarihten önceki amme borçlarından dolayı hissesini devraldığı ortak ile beraber müteselsilen sorumlu tutulacaklar.
5. (Amme borcu olan limited ve anonim şirketlerde ortak veya yönetim kurulu üyesi olacaklar dikkat) Limited şirketlerde ortakların, anonim şirketlerde yönetim kurulunun amme borçlarından dolayı sorumluluğu, hem amme borcunun doğduğu dönemde hem de ödenmesi gerekip ödenmediği dönemlerde, bu görevlerde olanları kapsayacaktır.
6. Tasarıya göre yurtdışı çıkış yasağı sadece vergi, resim ve harçlar (gümrükçe alınanlar dahil) için uygulanacaktır. Bunların tutarının da 25.000 YTL nı aşması ve  teminatlandırılmamış olması gerekir.
7. 50.000 YTL na kadar amme borçlarının taksitlendirilmesinde teminat istenmeyecektir. Bu tutarı aşan borçlarda ise aşan kısmın yarısı kadar teminat istenilecektir.