|
5520 sayılı
Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10. Maddesinin “b” bendi ile kurumlara,
yapacakları sponsorluk harcamalarını kurum kazancından
indirebilmelerini sağlayacak bir düzenleme getirilmiştir. Bu
düzenleme “21/5/1986 tarihli ve 3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel
Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 17/6/1992
tarihli ve 3813 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve
Görevleri Hakkında Kanun kapsamında yapılan sponsorluk
harcamalarının sözü edilen kanunlar uyarınca tespit edilen amatör
spor dalları için tamamı, profesyonel spor dalları için % 50'si”
şeklinde olup, söz konusu sponsorluk harcamaları sportif faaliyetler
kapsamında daraltılmıştır. Kurumların herhangi bir televizyon
programı veya radyo programı gibi faaliyetlere sponsor olmaları
Kurumlar Vergisi açısından reklam harcamaları olarak dikkate
alınacaktır.
“Devlet, her
yaştaki Türk vatandaşlarının beden ve ruh sağlığını geliştirecek
tedbirleri alır, sporun kitlelere yayılmasını teşvik eder. Devlet
başarılı sporcuyu korur” cümleleri anayasamızda düzenlenmiş bir
hükümdür. Görüldüğü üzere ülkemizde sportif faaliyetleri teşvik
etmek amacıyla sportif faaliyetlere dönük sponsorluk harcamalarının
kazançtan indirimine olanak verilmektedir. Kurumlar gerek sosyal
sorumluluk anlayışı çerçevesinde gerekse ticari fayda sağlamak
amacıyla, bu düzenlemenin getirilerini de dikkate alarak sportif
faaliyetlerin desteklenmesine yönelik ayni veya nakdi harcamalarda
bulunabilir ve bu harcamaları kurum kazancından indirim yoluna
gidebilirler.
Sponsorluk
harcamalarının kurum kazancından indirilebilmesi elbette bazı usul
ve esasların yerine getirilmesine bağlanmıştır. Bunlar nelerdir,
kimlere, ne şekilde ve hangi yasal sınırlar çerçevesinde sponsor
olunabilir sorularının yanıtlarını yazımızın devamında
irdeleyeceğiz.
SPONSORLUK
UYGULAMASINA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR
Sponsorluk
uygulamasına ilişkin usul ve esaslar Genel Müdürlükçe çıkarılacak
yönetmelikle belirlenir. Bu bağlamda “Gençlik ve Spor Genel
Müdürlüğü Sponsorluk Yönetmeliği” ile sponsorluk müessesine ilişkin
usul ve esaslar belirlenmiştir.
- Sponsorluk
yapılabilecek Alanlar
a) Genel
Müdürlüğün yıllık faaliyet programında yer alan ulusal veya uluslar
arası gençlik ve spor organizasyonları,
b) Sporcuların
transfer bedelleri hariç olmak üzere spor kulüpleri ile
federasyonların yıllık programlarında bulunan eğitim ve altyapı
faaliyetleri gibi sporun yaygınlaştırılması ve sporcuların
desteklenmesine yönelik resmi sportif faaliyetleri,
c) Kamu kurum
ve kuruluşları ve yerel yönetimler ile spor kulüplerine ait gençlik
ve spor tesislerinden Genel Müdürlükçe uygun görülenlerin yapımı,
ikmali, bakımı ve onarımı,
d)
Federasyonların veya spor kulüplerinin sportif hizmet ve
faaliyetlerinin yürütülebilmesi için gerekli olan spor
organizasyonları ile sportif araç, gereç ve malzemelerin temini,
e) Ferdi
lisanslı sporcuların, Genel Müdürlük veya federasyonlarca ferdi
olarak katılmalarına izin verilen ulusal veya uluslar arası
organizasyonları,
f) Türkiye
Milli Olimpiyat Komitesi ile Paralimpik Komitesinin sportif
faaliyetlerine ilişkin hizmetleri.
Buna göre, Genel
Müdürlük, federasyonlar, gençlik ve spor kulüpleri, ferdi lisanslı
sporcular, Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi ve Paralimpik
Komitesinin faaliyetleri ile ilgili olarak yapılacak sponsorluk
harcamaları dışında yapılan harcamaların kurum kazancından
indirilebilmesi mümkün değildir.
- Sponsor
Olabilecekler ve Sponsorluk alabilecekler
Gençlik ve spor
tesisleri ile organizasyonlarına, federasyonlara, gençlik ve spor
kulüplerine, sporculara, ayni ve/veya nakdi desteklerde bulunan
gerçek ve tüzel kişiler sponsor olarak adlandırılmaktadır. Ancak
sponsorluk harcamalarına ilişkin usul ve esasları belirleyen
yönetmeliğe göre aşağıda belirtilen gerçek ve tüzel kişiler
sponsorluk yapamazlar.
a) Genel ahlak
ve adaba aykırı, zararlı ve kötü alışkanlıkları özendirici
faaliyette bulunanlar.
b) Kamu
ihalelerine katılmaktan yasaklananlar.
c) İlgili
mercilerce hileli iflas ettiğine karar verilenler.
d) Sponsorluk
yapan ancak taahhüdünü yerine getirmeyen veya eksik yerine
getirenler.
e) Vergi ve SSK
prim borcu olanlar.
Yönetmelik
sponsorluk alabilecekler kapsamında, Gençlik ve Spor Genel
Müdürlüğü, federasyonlar, gençlik ve spor kulüpleri, ferdi lisanslı
sporcular, Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi ve Paralimpik
Komitesinin faaliyetlerini sıralamaktadır. Bunlardan, Gençlik ve
Spor kulüplerine yapılan harcamaların sponsorluk harcaması olarak
kabul edilebilmesi için sponsorluk alan kulübün bağlı olduğu
federasyonun liglerine veya resmi müsabakalarına katılması şartı
aranır. Ferdi sporcuların ise ilgili federasyondan izin almaları
gerekmektedir.
Kamu kurum ve
kuruluşları, yerel yönetimler ile spor kulüplerine ait gençlik ve
spor tesislerinden Genel Müdürlük tarafından uygun görülenlerin
yapımı, yine sponsorluk yapılabilecek alanlar arasında sayılmıştır.
Bu tesislerin yapımı ile ilgili her türlü proje Genel Müdürlük
tarafından onaylandıktan sonra uygulamaya konulabilir.
- Sponsorluk
harcamaları kapsamında değerlendirilecek harcamalar
Anılan
yönetmelikte sponsorluk harcaması kapsamında değerlendirilecek
harcamaların neler olduğu da belirtilmiştir. Buna göre,
a. Ulaşım
harcamaları
b. İaşe ve ibate
harcamaları
c. Ödüller ve
promosyon ürünleri harcamaları,
d. Reklam ve
tanıtım harcamaları,
e. Kırtasiye
harcamaları,
f. Sağlık ve
sigorta harcamaları,
g. Malzeme, araç
ve gereç alımı ile kiralama harcamaları,
h. Tesis
kiralama harcamaları,
ı. Genel
müdürlükçe uygun görülen organizasyonla ilgili diğer harcamalar,
sponsorluk
harcaması kapsamında değerlendirilecektir. Öte yandan, spor
sahalarına, sporcuların veya diğer ilgililerin spor giysilerinin ya
da spor araç ve gereçlerinin üzerine yazılı veya elektronik
sinyaller yardımıyla sanal olarak kurumun tanıtımının yapılmasını
sağlayacak amblem, marka, isim ve benzeri işaretler konulması gibi
doğrudan ticari fayda sağlayan ve kurumun tanıtımını amaçlayan
harcamalar ise reklam harcaması olarak değerlendirilecektir.
Sponsorluğa konu
iş ve hizmetle ilgili yüklenilen sponsorluk bedelleri sponsor
tarafından bizzat harcanabileceği gibi, sponsorluk alanın hesabına
da yatırılabilir. Bu durumda, sponsorluğu alan tarafından gelir
kaydedilen bu tutara ilişkin harcamalarda sponsorluğu alanın tabi
olduğu mevzuat hükümleri uygulanır.
Sponsorluk
hizmetini alan kişi, kurum ve kuruluşlara sponsorlarca nakdi bir
destekte bulunulması ve bu desteğin hizmeti alan adına bir banka
hesabına yatırılmış olması durumunda, banka tarafından verilen
dekontlar yapılan desteğin tevsik edici belgesi olarak kabul edilir.
Ancak bu dekont veya makbuzlarda “sponsorluk amacıyla” ibaresinin
bulunması gerekmektedir.
Öte yandan,
desteğin nakdi olarak değil ayni olarak da yapılması mümkündür. Bu
şekilde işletmenin varlıklarından ayni olarak yapılan desteğin
teslim edilmesi halinde, fatura düzenlenmesi; faturada, teslimin
sponsorluk maksatlı olduğunun, teslimi yapılan değerlerin cinsi,
nev’i ve miktarına ilişkin bilgilerin bulunması ve faturanın hizmeti
alan adına düzenlenmesi gerekir. Faturanın arka yüzünün de hizmeti
alan kişiler veya kanuni temsilcilerince imzalanması gerekmektedir.
Ayni değerlerin, sponsorlar tarafından dışarıdan sağlanması
durumunda ise, hizmeti alanlarca alındı makbuzu düzenlenmesi ve yine
bu makbuzda değerlere ilişkin bilgilerin yer alması gerekmektedir.
Gerçek ve tüzel
kişilerin sportif tesislere ilişkin yapmış oldukları harcamaların
söz konusu tesislerin yapımı, ikmali, bakımı ve onarımına ilişkin
olması ve tesislerin kamu kurum ve kuruluşları, yerel yönetimler ve
spor kulüplerine ait olması durumunda yapılan harcamalar da
sponsorluk harcamaları kapsamında değerlendirilecektir. Bu sportif
tesis yapımı, ikmali, bakım ve onarımı işlerinin yıllara yaygın
olması durumunda her yılın sonunda yapılan imalat miktarları esas
alınarak harcama belgeleri düzenlenir.
- Sponsorluk
sözleşmesi ve sözleşmede yer alacak hükümler
Sponsorluk
harcamalarının kazançtan indirim konusu edilebilmesi için, sponsor
ile sponsorluk hizmeti alan arasında tarafların hak ve
yükümlülüklerinin belirleneceği yazılı bir sözleşme yapılması
zorunluluğu getirilmiştir. Sponsorlarla sözleşme yapma yetkisi ise
sponsorluk hizmeti alan kurum ya da kuruluşa verilmiştir.
Buna göre
taraflar arasında yapılacak sözleşmede bulunması gereken hususlar
şöyledir;
a) Sponsorun adı, soyadı veya kanuni unvanı,
b) Sponsorun ikametgah ve işyeri adresi,
c) Sponsorun bağlı bulunduğu vergi dairesi ve vergi kimlik numarası,
d) Sponsorluğun konusu,
e) Sponsorluk bedeli,
f) Faaliyetin veya tesisin yapımı, ikmali, bakımı ve onarımına
ilişkin uygulama programı, başlama-bitiş tarihleri ve yeri,
g) Sponsorluğun başlama ve bitiş tarihleri,
h) Sponsorluk alanın hak ve yükümlülükleri,
i) Sponsorun hakları ve mücbir sebepler dışındaki yükümlülükleri,
j) Sponsorun taahhüt ettiği işle ilgili olarak varsa üçüncü
şahıslarla yaptığı ya da yapacağı anlaşmalara ilişkin bilgi ve
belgeler,
k) İhtiyaç duyulabilecek diğer hususlar,
l) Anlaşmazlıkların nerede ve ne şekilde çözümleneceği,
m) Sözleşmenin kaç maddeden ibaret olduğu, tarih, imza eden
kişilerin adı, soyadı ve unvanı, belirtilir.
SONUÇ
Sportif faaliyetleri teşvik amacıyla yapılan bu düzenlemeler
kapsamında, kurumlara sportif faaliyetlere ilişkin sponsorluk
harcamalarını kazançtan indirim konusu edebilmeleri için olanak
sağlanmaktadır. Buna göre, sponsorluk harcamalarının amatör spor
dalları için tamamı, profesyonel spor dalları için % 50 si kurumlar
vergisi matrahının tespitinde, beyan edilen kurum kazancından
indirim olarak dikkate alınabilecektir.
Federasyonlara, gençlik ve spor kulüplerine, sporculara, gençlik ve
spor tesisleri ile bunların faaliyetlerine yapılacak harcamalara
ilişkin belgeler Genel Müdürlüğün kontrol ve tasdikine tabi olup,
Genel Müdürlükçe tasdik edilemeyen harcamalar gider olarak kabul
edilemez. Tasdik edilen harcamalara ilişkin belgelerin bir örneği,
harcamaları yapan mükellefin bağlı bulunduğu vergi dairesine
gönderilir. Gençlik ve spor tesisleri için yapılacak yapım ve imal
harcamalarının 2004 yılı için bir milyon YTL üzerindeki, bundan
sonraki yıllar için ise bu rakamın Devlet İstatistik Enstitüsü
tarafından belirlenen Toptan Eşya Fiyat Endeksi (TEFE) değişim oranı
ile çarpılması sonucu elde edilen tutarı aşan kısmı(2008 yılı için
), ayrıca yeminli mali müşavirler tarafından da tasdik edilir. Mali
müşavirlerce gerçeğe aykırı belge tasdik edildiğinin tespiti
halinde, tasdiki gerçekleştiren mali müşavirler de tasdikin kapsamı
ile sınırlı olmak üzere ziya uğratılan vergilerden ve kesilecek
cezalardan sponsorlarla birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu
olacaklardır.
KAYNAKLAR
- 5520 Sayılı Kurumlar
Vergisi Kanunu
- 5520 Sayılı Kurumlar
Vergisi Kanunu 1 Nolu Genel Tebliği (10.3)
- Gençlik ve Spor Genel
Müdürlüğü Sponsorluk Yönetmeliği (16 Haziran 2004, 25494)
- TEKİN Cem, “Gelir ve
Kurumlar Vergisi Mükellefleri Tarafından Yapılacak Sponsorluk
Harcamalarına İlişkin Usul ve Esaslar”
- GENÇYÜREK Levent,
Suryay Vergici ve Muhasebeciyle Diyalog Dergisi, 16 Ağustos 2004,
“Spora Destek Olanlara Vergi Avantajı”
- Kanun Gerekçeleri |
