|
Hediye çekleri, firmaların pazarlama faaliyetlerinde kullandıkları,
üzerinde bir bedelin bulunduğu, bu bedel kadar alışveriş
yapılabilen ödeme araçlarıdır. Uygulama özellikle yeni yıl ve
bayramlarda firmaların satışlarını artırmaya yönelik müşterilerine
ve motivasyonu artırmaya yönelik çalışan personeline hediye çekleri
verdiği gözlenmektedir. Değişim aracı olarak kullanılan hediye
çekleri, para yerine geçmektedir.
Hediye çeklerinin teslimi 3065 sayılı KDV kanununa tabi olup
olmadığı tereddüt konusudur.
Katma Değer Vergisi Kanununun 2’nci maddesinin 1’nci alt maddesinde
“Teslim, bir mal üzerindeki tasarruf hakkının malik veya onun adına
hareket edenlerce, alıcıya veya adına hareket edenlere
devredilmesidir. Bir malın alıcı veya onun adına hareket edenlerin
gösterdiği yere veya kişilere tevdii teslim hükmündedir. Malın
alıcıya veya onun adına hareket edenlere gönderilmesi halinde, malın
nakliyesinin başlatılması veya nakliyeci veya sürücüye tevdi
edilmesi de mal teslimidir.” hükmü yer almaktadır.
Bu maddeye göre hediye çeklerinin müşteriye teslim edilmesi, mal
veya hizmet teslimi anlamına gelmemektedir. Hediye çekleri firmaya
döndüğünde mal veya hizmete ait fatura düzenlenmektedir. Mal veya
hizmete ait fatura düzenlenmesi katma değer vergisine tabidir.
Hediye çeklerinin teslimi sırasında mal veya hizmet ifası
gerçekleşmediği için katma değer vergisi hesaplanmasına gerek
yoktur. Ayrıca hediye çeklerinin para yerine geçiyor olması, onun
para niteliği taşıması anlamına gelmektedir. Para niteliği taşıyan
bir belge olması nedeniyle de KDV’ne tabi olmamalıdır.
Firmalar kendilerinden alışveriş yapan müşterilerine, yapılan
alışveriş karşılığında hediye çekleri vermesi durumunda aşağıdaki
muhasebe kayıtların yapılması uygun olacaktır.
Örnek:
X
firması, kendilerine ait Y mağazasından 500,00 YTL alışveriş yapan
müşterisine bu alışveriş nedeniyle 100,00 YTL’lik hediye çeki teslim
etmiştir. Müşteri bu çeki daha sonra mağazadan 100 YTL’lik
alışveriş yaparak kullanmıştır.
Hediye Çeklerin Müşteriye Teslimi :
_____________________ / ______________________
180.Gelecek Aylara Ait Giderler
100,00
180.01 Hediye Çeki Verilen Müşteriler
103.Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri
100,00
_____________________ / _____________________
Hediye Çeki Karşılığında Mal Teslimi
______________________ / ___________________
103.Verilen Çekler ve Ödeme
Emirleri 100,00
600.YURTİÇİ SATIŞLAR
92,60
391. HESAPLANAN KDV
7,40
______________________ / _____________________
______________________ / _____________________
760.PAZARLAMA SATIŞ DAĞITIM GİDERİ 100,00
180.Gelecek Aylara Ait Giderler
180.01 Hediye Çeki Verilen
Müşteriler 100,00
______________________ / ______________________
Firmalar hediye çeki uygulamalarına zaman zaman bayilerini de dahil
etmektedir. Bu durumda bayiler hediye çekleri karşılığında müşteriye
teslim ettiği mal veya hizmetin tutarını ana firmadan talep
edebilmektedir.
Örneğin, firmanın x müşterisine vermiş olduğu 100 YTL’lik hediye
çeki, firmanın y bayisinde kullanılmaktadır. Bayi mala ait bedeli
ana firmadan talep etmektedir. Hem ana firmanın hem de bayinin
hediye çekine ait muhasebe kayıtlarının aşağıdaki gibi yapılması
uygun olacaktır:
1-
Hediye Çeklerin Müşteriye Teslimi :
_____________________ / _______________________
180.Gelecek Aylara Ait Giderler
100,00
180.01 Hediye Çeki Verilen Bayiler
103.Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri
100,00
_____________________ / ________________________
2-Hediye Çekinin Bayide Kullanılması (Bayinin kayıdı):
_____________________ / _______________________
101.Alınan Çekler
100,00
101.01 Hediye Çekleri
600.Yurtiçi Satışlar
92,60
391.Hesaplanan KDV
7,40
_____________________ / ______________________
2-
Bayinin, hediye çekini ana firmaya teslim etmesi
(Bayi
kaydı)
______________________ / _______________________
120.Alıcılar
100,00
120.01 Hediye Çeki Verilen Ana Firma
101.Alınan Çekler
101.01 Hediye Çekleri
100,00
_______________________ / ______________________
(Ana
Firmanın kaydı)
______________________ / _______________________
103.Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri
100,00
320.Satıcılar
320.01 y bayii
100,00
______________________ / _______________________
3-Hediye Çekinin Bedelinin Ana Firma Tarafından Bayiye
Ödenmesi
(Bayi
kaydı)
______________________ / ______________________
102.Bankalar
100,00
120.01 Hediye Çeki Verilen Ana Firma
120.01 Hediye Çekleri
100,00
_____________________ / _______________________
(Ana
Firmanın kaydı)
______________________ / _____________________
320.01 Y Bayii
100,00
760.Pazarlama Satış Dağıtım Gideri
100,00
180.Gelecek Aylara Ait
Giderler 100,00
102.Bankalar
100,00
_____________________ / ______________________
Firmalar yeni yıl ve bayramlar gibi özel günlerde personeline hediye
çekleri verebilmektedir. Hediye çekinin personele verilmesi aynı
ücret olarak dikkate alınmalı ve gelir vergisine tabi tutulmalıdır.
Hediye çeki tutarı net ücret olarak düşünülmelidir.
Örneğin x firması, z alışveriş mağazasından 100 YTL’lik hediye çeki
almış ve bu hediye çekini personeline vermiştir. ( Personel %15’lik
Gelir Vergisi dilimindedir. )
1-
Z
Alışveriş Mağazasının Hediye Çekini X firmasına Teslimi
a).Z
Alışveriş Mağazasının kaydı
_____________________ / _____________________
120.Alıcılar
100,00
380.Gelecek Aylara Ait Gelirler
100,00
_____________________
/ _____________________
b) X
Firmasının Kaydı
_____________________ / _____________________
101.Alınan Çekler
100,00
101.01 Hediye Çekleri
320.Satıcılar
100,00
_____________________ / _____________________
2- X
Firmasının hediye çekini personeline vermesi
_____________________ / _____________________
770.Genel Yönetim Giderleri
117,65
360.Ödenecek Vergi ve
Fonlar 17,65
101.Alınan Çekler
101.01 Hediye Çekleri
100,00
_____________________ / _____________________
3-Personel Tarafından hediye çekinin mağazada kullanılması
Z
alışveriş mağazasının kaydı
_____________________ / _____________________
380.Gelecek Aylara Ait Gelirler
100,00
600.Yurtiçi Satışlar
92,60
391.Hesaplanan KDV
7,40
________________ / _______________
3-Hediye çekinin Bedelinin x firması tarafından z firmasına banka
havalesi ile ödenmesi durumunda
X
firmasının kaydı
_____________________ / _____________________
320.Satıcılar
100,00
102.Bankalar
100,00
_____________________ / _____________________
Z
firmasının kaydı
_____________________ / _____________________
102.Bankalar
100,00
120.01 Alıcılar
100,00
_____________________ / _____________________
________________
YARARLANILAN KAYNAKLAR
1-KDV Uygulaması -Mehmet MAÇ
2-3065 Sayılı KDV Kanunu
|
