|
Serbest Bölgeler Kanun Tasarısı
hükümet tarafından yasalaştırılmak üzere Meclis’e gönderildi. İlk
uygulaması tamamen vergisiz bölge şeklinde olan serbest bölgeler, 6
Şubat 2004 tarihinde yayımlanan 5084 sayılı Kanun ile bu tarihten
sonra ruhsat alanların bölgede üretim yapmak şartıyla, Avrupa
Birliğine tam üyeliğin gerçekleştiği tarihe kadar Kurumlar
Vergisinden istisna oldukları bir uygulamaya dönüşmüştür. Aynı
yasada personele yapılan ücret ödemelerinden bu yılın sonuna kadar
(31.12.2008) gelir vergisi stopajı yapılmaması da öngörülmüştü.
Bu yılın sonunda ücret stopajı
teşviğinin sona ermesiyle birlikte serbest bölgelerde yeni ruhsat
alanlar için (üretim ruhsatı) sadece Kurumlar Vergisi istisnası
(Avrupa Birliği’ne üyelik tarihine kadar) uygulanacaktır. 6 Şubat
2004 tarihinde yapılan bu değişiklikler serbest bölgelere özellikle
yurt dışından yeni yatırımcı gelmemesi ve mevcut yatırımcıların
serbest bölgede faaliyet yapmanın getirdiği ek masrafların da
baskısıyla bu bölgeleri terk etmeleri sonucunu doğurmuştur. Bu
olumsuz gelişmeler hükümetin konuya el atıp yeni bir yasal düzenleme
yapmasını zorunlu kılmıştır. Yeni yasa tasarısında öngörülen önemli
değişiklikler şöyledir:
-
Serbest
Bölgelerde Faaliyette Bulunanlara Hazinenin Mülkiyetinde Bulunan
Arazi, Arsa ve Binalar 49 Yıla Kadar Kiralanabilecek veya
Bunların Üzerinde İrtifak Hakkı Tesis Edilebilecektir
Serbest bölgelerde arazi
kiralayarak bina ve tesislerini inşa eden üretici kullanıcılara 30
yıl, üretim dışında faaliyet gösteren diğer kullanıcılara ise 20 yıl
süreli verilen faaliyet ruhsatı sürelerinin azami 49 yıla
çıkartılması hedeflenmiş ve mülkiyeti Hazineye ait serbest
bölgelerde faaliyette bulunan yatırımcı kullanıcılara, Hazinenin
mülkiyetinde bulunan arazi, arsa ve binaların, doğrudan veya irtifak
hakkı tesisi suretiyle 49 yıla kadar kiralanabilmesi imkanı
getirilmiştir.
-
Serbest Bölgelerde Üretimlerinin
En Az % 85’ini Yurt Dışına İhraç Eden Firmalar Personeline
Ödedikleri Ücretlerden Stopaj Yapmayacaklardır
3218 sayılı Kanunun geçici 3 üncü
maddesinin ikinci fıkrası değiştirilerek, 2008 yılı sonu itibariyle
serbest bölgelerde çalışanlar için sağlanan gelir vergisi
muafiyetinin kalkacak olması nedeniyle özellikle üretici firmalarda
yaşanan sıkıntıların giderilmesi ve bölgelere üretici ihracatçı
firmaların çekilmesi amacıyla, bu muafiyetin üreticiler için Avrupa
Birliğine üyelik tarihine kadar devam ettirilmesi amaçlanmıştır.
-
Serbest Bölgelerde Faaliyet
Gösterenlerin Tamamının Faaliyetleriyle İlgili Yaptığı İşlemler
ve Düzenlediği Kağıtlar Damga Vergisi ve Harçlardan İstisna
Olacaktır
Bu istisna da hem 6 Şubat 2004
tarihinden önce ruhsat alanlar hem de bu tarihten sonra ruhsat
alanlar için Avrupa Birliği’ne üyelik tarihine kadar devam
ettirilecektir.
-
Değerlendirme
Üretim girdilerini yurtdışından
sağlayarak ürettiği mamulleri ihraç eden firmalar için önemli
avantajlar sağlayan serbest bölgeler genellikle gelişmiş yörelerde
bulunduğu için insan kaynağı, pazarlama ve finansman merkezlerine
yakınlık açısından da ek avantajlar sunmaktadır. Şu anda ülkemizde
uygulanan en önemli teşvik 49 ilde uygulanan ücret stopajı, sigorta
işveren prim hissesi, arsa temini ve enerji desteği unsurlarından
oluşan teşvik paketidir. Bu teşvik unsurlarından ücret stopajı ve
sigorta işveren prim hissesi teşvikleri, 2007 yılı sonuna kadar
tamamlanmış yatırımlar için beş yıl, 31.12.2008 tarihine kadar
tamamlananlar için dört yıl ve 31.12.2009 tarihine kadar
tamamlananlar için üç yıl devam edecektir. Bu tarihler uzatılmadığı
takdirde, ülkemizde ihracata yönelik üretimin serbest bölgelerde
yapılmasının cazibesinin artacağını ve teşvik alanında rakipsiz
kalacağını söylemek mümkündür. |
