|
Amme Alacaklarının Tahsili Kanununda, KDV Kanununda
ve bazı diğer kanunlarda değişiklikler yapan 5766 sayılı Kanunla,
Katma Değer Vergisi Kanununun 11 ve 12 nci maddelerinde
değişiklikler yapılmış ve serbest bölgelere yapılan fason
hizmetler Katma Değer Vergisinden istisna edilmiştir.
Serbest Bölgelere Verilen Sadece Fason Hizmetler
KDV’den İstisnadır
KDV Kanununda yer alan daha önceki düzenlemede, yurt
dışına yapılan hizmetler KDV’nden istisna idi. Ancak serbest
bölgeler siyasi sınırlar içinde olduğu için yurt dışı kavramının
dışında kalıyor ve bu nedenle serbest bölgelerdeki müşterilere
yapılan hizmetlerden KDV alınması gerekiyordu. Yapılan değişiklikle
serbest bölgedeki müşterilere yapılan sadece fason hizmetler
KDV’nden istisna edilmiştir.
11 Temmuz 2008 tarihinde yayımlanan 110 nolu KDV
Genel Tebliğinde fason hizmetin tanımı yapılmış ve “fason hizmet,
bir malın mülkiyet ve tasarruf hakkının devralınmaksızın ücreti
karşılığı belirli işlemlere tabi tutularak veya işlemlerden
geçirilerek tasarruf veya mülkiyet hakkı sahibine iade edilmesini
ifade etmektedir.” Denilmiştir.
Devamında, “serbest bölgeden gönderilen ana madde
ve malzemelerin, yurt içinde bulunan işletmelerde çeşitli işlemlere
tabi tutulduktan sonra yeniden serbest bölgeye gönderilmesi
suretiyle verilen fason hizmetler”in istisna kapsamında
değerlendirileceği belirtilmiştir.
Dikkat edilirse fason hizmet dışındaki hizmetler
örneğin taşıma hizmetleri, temizlik hizmetleri, avukatlık ve mali
müşavirlik hizmetleri istisna kapsamı dışında tutulmuştur.
Serbest bölgedeki müşterilere verilen bu hizmetler KDV’ne tabi
olacaktır.
Döviz Alım Belgesi Aranılacak mıdır?
Tebliğde serbest bölgelere verilen fason hizmetlerden
kaynaklanan iade taleplerinin, hizmet ihracatından kaynaklanan iade
taleplerinin yerine getirilmesine ilişkin esaslar çerçevesinde
sonuçlandırılacağı belirtilmiştir. 84 nolu KDV Genel Tebliğinde,
hizmet ihracı istisnasına ilişkin KDV iadesinde, aranılacak belgeler
arasında döviz alım belgesi ya da dövizin yurt dışından geldiğini
gösteren bankadan alınmış belge de sayılmıştır.
Öte yandan Türk Parası Kıymetini Koruma hakkında 32
sayılı Kararın 8 inci maddesi 08.02.2008 tarihinden itibaren geçerli
olmak üzere, "(1) İhracat bedellerinin tasarrufu serbesttir.
Bakanlık ihtiyaç duyulması halinde ihracat bedellerinin yurda
getirilmesine ilişkin düzenleme yapmaya yetkilidir."
şeklinde değiştirilmiştir.
Bunun üzerine Gelir İdaresi Başkanlığı 28.02.2008
tarihinde yayınladığı iç genelgede, "hizmet ihracı" ile "bavul
ticareti" ve "bavul ticareti kapsamında ihracat yapanlara ihraç
kaydıyla teslimler"den kaynaklanan katma değer vergisi iade
işlemlerinde döviz alım belgesinin gerekli olduğunu ve İdare
tarafından aranacağını duyurmuştur.
110 nolu KDV Genel Tebliğinde, serbest bölgelere
verilen fason hizmetlerden kaynaklanan iade taleplerinin, hizmet
ihracatından kaynaklanan iade taleplerinin yerine getirilmesine
ilişkin esaslar çerçevesinde sonuçlandırılacağı belirtilmişse de,
aranılacak belgelerin teker teker
belirtildiği listede döviz alım belgesine yer verilmemiştir.
Tebliğin bu ifadesinin tereddütlere yol açması
muhtemeldir. Ancak bizce söz konusu istisnadan kaynaklanan
iadelerde döviz alım belgesi veya dövizin yurt dışından
geldiğini gösteren bankadan alınmış bir belgenin aranılmaması
gerekir. Çünkü makro ekonomik politikalar açısından ihracat
bedellerinin yurda getirilmesi, kambiyo mevzuatında yapılan
değişiklikle zaten zorunlu olmaktan çıkarılmıştır. Eğer döviz
alım belgesi istisnaya konu işlemin ispatlanması açısından
aranıyorsa, işlem zaten gümrük beyannamesi veya gümrük beyannamesi
yerine geçen bir belge ile teyit edilmektedir. Bu nedenle döviz alım
belgesinin aranılmaması, hem gereksiz belge trafiğinin önlemesi hem
de istisna konusu işlemin gerçekleştiği tarih konusunda ortaya
çıkacak bazı gereksiz tartışmaları önlemesi bakımından doğru
olacaktır.
Bizce Gelir İdaresinin "hizmet ihracı", "bavul
ticareti" ve "bavul ticareti kapsamında ihracat yapanlara
ihraç kaydıyla teslimler"den kaynaklanan katma değer vergisi
iade işlemlerinde de döviz alım belgesi veya dövizin yurt
dışından geldiğini gösteren bankadan alınmış belgeyi aramaması
yerinde olacaktır. |
