Döviz Kurları - Kur Arşivi

Alış Satış
Dolar 4.8230 4.8317
Euro 5.5986 5.6087
Sterlin 6.2637 6.2963
Güncelleme Tarihi: 19.07.2018 - 15:30
Kullanacağınız kur bir gün önce belirlenen kur olmalıdır

E-Bülten

Duyuru ve gelişmelerimizden haberdar olmak için e-bülten listemize üye olabilirsiniz.

Sayı : 2007 / 47 1 NOLU TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI HAKKINDA GENEL TEBLİĞ İLE İLGİLİ GENEL AÇIKLAMALAR

-

18.11.2007 tarih VE 26704 sayılı Resmi Gazetede 1 nolu Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında Genel Tebliğ yayınlandı. Yayınlanan bu tebliğ ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 41/5. Maddesinde ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 13. Maddesinde yasal düzenlemesi yapılmış olan Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı müessesesine ilişkin düzenleme ve açıklamalara yer verilmiştir. Tebliğde yer alan açıklama ve düzenlemelere aşağıda kısaca değinilmiştir.

 

 

-    Kurumlar Vergisi Kanununda Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü
Kazanç Dağıtımı:

 

Kurumlar Vergisi Kanununun 13. Maddesine göre; kurumlar, ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tespit ettikleri bedel veya fiyat üzerinden mal veya hizmet alım ya da satımında bulunursa, kazanç tamamen veya kısmen transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılmış sayılır. Alım, satım, imalat ve inşaat işlemleri, kiralama ve kiraya verme işlemleri, ödünç para alınması ve verilmesi, ikramiye, ücret ve benzeri ödemeleri gerektiren işlemler her hal ve şartta mal veya hizmet alım ya da satımı olarak değerlendirilir.

 

Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımından söz edebilmek için;

 

 

  • Bir kurum tarafından bir mal veya hizmet alım ya da satımının (alım, satım, imalat ve inşaat işlemleri, kiralama, kiraya verme işlemleri, ödünç para alınması ve verilmesi, ikramiye, ücret ve benzeri ödemeleri gerektiren işlemler de bu kapsamdadır.) yapılmış olması,
  • Söz konusu kurumun bu mal veya hizmet alım ya da satımını ilişkili kişilerle yapmış olması,
  • Bu mal veya hizmet alım ya da satımında “emsallere uygunluk ilkesi”ne aykırı olarak fiyat veya bedel tespiti yapılmış olması gerekmektedir.

 

  • Gelir Vergisi Kanununda Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü

 

Kazanç Dağıtımı:

 

Gelir Vergisi Kanununun 41/5. Maddesine göre; teşebbüs sahibinin, ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tespit edilen bedel veya fiyatlar üzerinden mal veya hizmet alım ya da satımında bulunması halinde, emsallere uygun bedel veya fiyatlar ile teşebbüs sahibince uygulanmış bedel veya fiyat arasındaki işletme aleyhine oluşan farklar işletmeden çekilmiş sayılır.

 

Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımından söz edebilmek için;

 

 

  • Teşebbüs sahibi tarafından bir mal veya hizmet alım ya da satımının yapılmış olması,
  • Teşebbüs sahibinin bu mal veya hizmet alım ya da satımını ilişkili kişilerle yapmış olması,
  • Bu mal veya hizmet alım ya da satımında “emsallere uygunluk ilkesi”ne aykırı olarak fiyat veya bedel tespiti yapılmış olması gerekmektedir.

 

-    İlişkili Kişi:

 

Bir kurum açısından ilişkili kişi;

 

 

  • Kurumların kendi ortaklarını,
  • Kurumların veya ortaklarının ilgili bulunduğu gerçek kişi veya kurumları,
  • Kurumların veya ortaklarının idaresi, denetimi veya sermayesi bakımından doğrudan veya dolaylı olarak bağlı bulunduğu gerçek kişi veya kurumları,
  • Kurumların veya ortaklarının idaresi, denetimi veya sermayesi bakımından nüfuzu altında bulundurduğu gerçek kişi veya kurumları,
  • Ortakların eşlerini,
  • Ortakların veya eşlerinin üstsoy ve altsoyu, üçüncü derece dahil yansoy hısımları ve kayın hısımlarını ifade etmektedir.

 

Bakanlar Kurulunca ilan edilecek “vergi cenneti” tabir edilen ülke ve bölgelerde bulunanlarla yapılan tüm işlemlerde ilişkili kişilerle yapılmış sayılır.

 

 

Gelir Vergisi Kanunu’nun uygulanmasında ise teşebbüs sahibinin eşi, üstsoy ve altsoyu, üçüncü derece dahil yansoy ve kayın hısımları ile doğrudan veya dolaylı ortağı bulunduğu şirketler, bu şirketlerin ortakları, bu şirketlerin idaresi, denetimi veya sermayesi bakımından kontrolü altında bulunan diğer şirketler ilişkili kişi sayılmaktadır.

 

 

-    Emsallere Uygunluk İlkesi:

 

Emsallere uygunluk ilkesi, ilişkili kişilerle yapılan mal veya hizmet alım ya da satımında uygulanan fiyat veya bedelin, aralarında böyle bir ilişkinin bulunmaması durumunda oluşacak fiyat veya bedele uygun olmasını ifade etmektedir.

 

 

-    Emsallere Uygun Fiyat veya Bedelin Tespitinde Kullanılması Gereken
Yöntemler:

 


  • Karşılaştırılabilir Fiyat Yöntemi:

 

 

Bu yönteme göre satış fiyatının, karşılaştırılabilir mal veya hizmet alım ya da satımında bulunan ve aralarında herhangi bir şekilde ilişki bulunmayan gerçek veya tüzel kişilerin birbirleriyle yaptıkları işlemlerde uygulayacağı piyasa fiyatı ile karşılaştırılarak tespit edilmesini gerekmektedir.

 

 

  • Maliyet Artı Yöntemi:

 

 

Bu yönteme göre fiyatın, ilgili mal veya hizmet maliyetlerinin makul bir brüt kâr oranı kadar artırılması suretiyle hesaplanması gerekmektedir.

 

 

  • Yeniden Satış Fiyatı Yöntemi:

 

 

Bu yönteme göre fiyatın, işlem konusu mal veya hizmetlerin aralarında herhangi bir ilişki bulunmayan gerçek veya tüzel kişilere yeniden satılması halinde uygulanacak fiyattan, makul bir brüt satış kârı düşülerek hesaplanması gerekmektedir.

 

 

  • Kar Bölüşüm Yöntemi:

 

Bu yöntem, ilişkili kişilerin bir veya daha fazla sayıdaki kontrol altındaki işlemlere ilişkin toplam faaliyet kârı ya da zararının, üstlendikleri işlevler ve yüklendikleri riskler nispetinde ilişkili kişiler arasında emsallere uygun olarak bölüştürülmesini esas almaktadır.

 

 

  • İşleme Dayalı Net Kar Marjı Yöntemi:

 

 

Bu yöntem mükellefin kontrol altındaki bir işlemden; maliyetler, satışlar veya varlıklar gibi ilgili ve uygun bir temele dayanarak tespit ettiği net kâr marjının incelenmesi esasına dayanan bir yöntemdir.

 

 

  • Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı ile Anlaşma Usulü:

 

Mükelleflerin ilişkili kişilerle yaptıkları işlemlere ilişkin olarak belirleyeceği yöntem konusunda Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı ile anlaşma yapması da mümkündür.

 

Anlaşma süreci yazılı başvuru yapılması ile başlar. Başvuru dilekçesine tebliğde açıklanan bilgi ve belgelerin eklenmesi gerekmektedir.

 

Anlaşma iki taraflı veya çok taraflı olabilir.

 

Anlaşma ile belirlenen yöntem üç yılı aşmamak üzere belirlenen süre ve koşullar altında kesinlik taşır ve tespit edilen yöntem belirlenen koşullar altında eleştiri konusu yapılmaz.

 

Anlaşmanın yenilenmesi için sürenin bitiminden 9 ay önde idareye başvurmak gerekmektedir.

 

Anlaşmanın imzalanmasından sonra haklı gerekçelerin varlığı halinde anlaşma revize edilebilir.

 

Anlaşma için büyük mükellefler vergi dairesi mükellefleri 01.01.2008, diğer kurumlar vergisi mükellefleri ise 01.01.2009 tarihinden itibaren başvuruda bulunabilirler.

 

Tüm kurumlar vergisi mükelleflerinin ilişkili kişilerle yaptıkları yurt dışı işlemlerine ilişkin olarak belirlenecek yöntem konusunda İdare’ye başvurmaları mümkün bulunmaktadır.

 

Mükelleflerin anlaşma koşullarına uymaması, ibraz ettiği belgelerin eksik, yanlış veya yanıltıcı olduğunun tespiti halinde anlaşma idarece fesh edilebilir.

 

 

-    Mükelleflerden İstenecek Bilgi ve Belgeler:

 


  • İspat Edici Vesikalar:

 

Emsallere uygunluk ilkesi doğrultusunda tespit edilen fiyat veya bedellere ilişkin hesaplamalara ait kayıt, cetvel ve belgelerin ispat edici kağıtlar olarak saklanması zorunludur. Dolayısıyla, yöntemin seçilme gerekçelerini açıklayan en önemli unsurlar bu hesaplama ve belgeler olduğundan, seçilen yöntem ve bu yöntemin uygulanmasına ilişkin bütün hesaplama ve işlemlere ait belgeler ayrıntılı olarak tutulmalı ve saklanmalıdır.

 

 

 

  • Transfer Fiyatlandırması, Kontrol Edilen Yabancı Kurum ve Örtülü Sermayeye İlişkin Form:

 

 

Kurumlar vergisi mükellefleri tebliğin 2 nolu ekinde yer alan bu formu formda belirtilen işlemlerinvarlığı halinde doldurmak ve kurumlar vergisi beyannamesi ekinde vergi dairesine göndermek zorundadırlar. Formda yer alan transfer fiyatlandırması, kontrol edilen kurum kazancı ve örtülü sermayeye ilişkin işlemlerin bir veya birkaçının bulunması durumunda sadece bu işleme ilişkin kısım doldurulacak olup, formda belirtilen söz konusu işlemlerin bulunmaması durumunda bu form doldurulmayacak ve beyanname ekinde de gönderilmeyecektir.

 

 

  • Yıllık Transfer Fiyatlandırması Raporu:

 

Rapor formatı tebliğin 3 nolu ekinde yer almakta olup, bu raporu;
Büyük mükellef vergi dairesi başkanlığına kayıtlı mükellefler bir hesap dönemi içinde ilişkili kişilere yaptığı yurtiçi ve yurtdışı işlemleri,

 

Diğer kurumlar vergisi mükellefleri bir hesap dönemi içinde ilişkili kişilerle yaptıkları yurtdışı işlemleri için düzenleyeceklerdir.

 

Bu rapor kurumlar vergisi beyannamesi verilme süresi sonuna kadar hazırlanacak ve istenildiğinde idareye veya incelemeye yetkili olanlara ibraz edilecektir.

 

Ayrıca büyük mükellefler vergi dairesi mükellefleri dışında kalan kurumlar vergisi mükellefleri bir hesap dönemi içinde ilişkili kişilerle yaptıkları yurt içi işlmleri, gelir vergisi mükellefleri de bir takvim yılı içinde ilişkili kişilerle yaptıkları yurtiçi ve yurtdışı işlemlere ilişkin tüm bilgi, liste, maliyet ve belgeleri saklamak ve istenmesi durumunda idareye ve incelemeye yetkili olanlara ibraz etmek zorundadırlar.

 

İdare ile peşin fiyatlandırma anlaşması imzalayan mükellefler anlaşma kapsamındaki işlemlere ilişkin olarak bu raporu hazırlamaları gerekmemektedir.

 

 

  • Peşin Fiyatlandırma Anlaşmasına İlişkin Yıllık Rapor:

 

Vergi idaresi ile peşin fiyatlandırma anlaşması imzalayan mükelleflerin, anlaşma koşullarına uyum gösterip göstermediğini ve koşullarlın geçerliliğini sürdürüp sürdürmediğini göstermek üzere tebliğin 1 nolu ekinde yer alan örneğe uygun raporu anlaşma süresince her yıl kurumlar vergisi beyannamesinin verilme süresi içinde hazırlayıp bir yazı ekinde vergi idaresine göndermeleri gerekmektedir.
Bu rapor zamanında ibraz edilmezse anlaşma raporun ilgili olduğu dönemin başından itibaren iptal edilebilir.

 

 

-    Düzeltme İşlemleri:

 

Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak kazanç dağıtan kurum adına tarh edilen vergilerin kesinleşmiş ve ödenmiş olması şartıyla kazanç dağıtılan kurum nezdinde gerekli düzeltme yapılacaktır.

 

Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı yapan kurum tarafından düzeltme işlemi geçici vergi dönemi içinde hesaben yapılmış ise kar dağıtılan kurum tarafından da aynı dönem içinde düzeltme yapılması mümkündür.
Düzeltme örtülü kazanç dağıtan kurum tarafından geçici vergi dönemi döneminden sonra yapılmış ise, kazanç dağıtılan kurum tarafından bir sonraki geçici vergi döneminde düzeltme yapılabilir.

 

Hesap dönemi kapandıktan sonra örtülü kazanç dağıtan kurumun düzeltme talebi Vergi Usul Kanununun hükümlerine göre değerlendirilip sonuçlandırılacaktır. Bu düzeltme sonucu tarh edilen vergiler kesinleşip ödenmiş ise karşı tarafta gerekli düzeltme kendiliğinden yapılabilir.

 

Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtan kurumun, zamanaşımı süresi içinde düzeltme talebinde bulunmuş olması halinde, düzeltme sonucu tarh edilen verginin kesinleşip ödenmesi şartıyla karşı tarafta da süreye bakılmaksızın gerekli düzeltme işlemi yapılacaktır.

 

Örtülü kazanç elde eden tam mükellef kurum ise, örtülü kazanç dağıtan firma için tarh edilen vergilerin kesimleşmiş ve ödenmiş olması şartıyla, düzeltme iştirak kazancı istisnası uygulanarak dönem beyannamesi üzerinde yapılacaktır.

 

 

-    Gayrimaddi Haklar:
Gayri maddi haklar, sinema filmleri, radyo-televizyon yayınlarında kullanılan filmler ve bantlar dahil olmak üzere edebi, artistik, bilimsel her nevi telif hakkının veya her nevi patentin, alameti farikanın, desen veya modelin, planın, gizli formül veya üretim yönteminin veya sınai, ticari, bilimsel tecrübeye dayalı bilgi birikiminin kullanma imtiyazı, kullanma hakkı veya satışı ile sınai, ticari, bilimsel teçhizatın kullanma imtiyazı veya kullanma hakkını ifade etmektedir. Başka bir ifadeyle, gayri maddi haklar patent, ticari marka, ticari unvan, tasarım ya da model gibi sınaî varlıkların kullanım hakkı ile edebi, sanatsal eserlerin mülkiyet hakları ile ticari bilgi birikimi (know how) ve ticari sırlar gibi fikri hakları kapsamaktadır.

 

Bir gayri maddi hakkın satışı ya da lisanslanması işlemlerine yönelik olarak emsallere uygun bedel tespit edilirken karşılaştırılabilir fiyat yöntemi kullanılabilir.
Ancak karşılaştırılabilir kontrol dışı işlemlerin bulunamadığı yüksek düzeyde değerli gayri maddi hakların yer aldığı işlemlerde, emsallere uygun bedelin tespitinde karşılaştırılabilir fiyat yönteminin dışındaki diğer yöntemlerin kullanılabilmesi mümkündür.

 

 

 

-    Grup İçi Hizmetler:

 

Grup içi hizmetlerle ilgili olarak;

 

 

  • Hizmetin fiilen sağlanıp sağlanmadığı,
  • Hizmeti alan şirket/şirketlerin söz konusu hizmete ihtiyacı olup olmadığı,
  • Hizmetin alınmış olması halinde hizmet bedelinin emsallere uygunluk ilkesine uygun olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

 

Grup içi hizmetlerde emsallere uygun bedelin belirlenmesinde kullanılacak yöntemlerin, bu Tebliğin ilgili bölümlerine göre tespit edileceği tabiidir. Ancak, grup içi hizmetlerin fiyatlandırılmasında “Karşılaştırılabilir Fiyat Yöntemi veya Maliyet Artı Yöntemi”nin uygulanması diğer yöntemlere tercih edilebilir.

 

 

Öte yandan, karşılaştırılabilir fiyat yönteminin veya maliyet artı yönteminin uygulanmasının mümkün olmadığı durumlarda, emsallere uygun bedelin doğru bir biçimde belirlenebilmesini sağlamak üzere, bu Tebliğde belirtilen diğer yöntemlerin kullanılması da mümkün bulunmaktadır.

 

 

Saygılarımızla.