Döviz Kurları - Kur Arşivi

Alış Satış
Dolar 5.6825 5.6928
Euro 6.5678 6.5797
Sterlin 7.4573 7.4962
Güncelleme Tarihi: 17.10.2018 - 15:30
Kullanacağınız kur bir gün önce belirlenen kur olmalıdır

E-Bülten

Duyuru ve gelişmelerimizden haberdar olmak için e-bülten listemize üye olabilirsiniz.

Kurumlar Vergisi Beyannamesinde İndirilemeyen Geçici Vergi ve Stopajların İade Koşulları

Ali esmeroglu -

Giriş:

Kurumlar Vergisi Beyannamelerinin 25 Nisan 2007 tarihine kadar verilmesi ile birlikte birçok firmanın indirilemeyen kurum geçici vergi ile kesinti yoluyla ödenen vergilerin nakden veya mahsuben iadesi gündeme gelmiş bulunmaktadır.

Kurumlar Vergisi Beyannamesinde mahsup edilemeyen kesinti yoluyla ödenen vergiler ile geçici vergilerin nakden veya mahsuben iade edilmesi makalemizin konusunu oluşturmaktadır.

1. Kesinti Yoluyla Ödenen Vergilerin Mahsup ve İadesi:

Kurumlar Vergisi Kanununun 33 ve 34 üncü maddelerinde; beyannamede gösterilen gelire dahil kazanç ve iratlardan Kurumlar Vergisi Kanunlarına göre kesilmiş bulunan vergilerin, beyanname üzerinden hesaplanan kurumlar vergisine mahsup edileceği, mahsubu yapılan miktarın kurumlar vergisinden fazla olması halinde aradaki farkın vergi dairesince mükellefe bildirileceği ve mükellefin tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde müracaatı üzerine kendisine red ve iade olunacağı belirtilmiştir.

Tevkif yoluyla kesilen vergilerin, kurumlar vergisinden mahsubunda mükelleflerin kendilerinden yapılan vergi tevkifatı ile ilgili olarak kesintiyi yapan vergi sorumlularının adı-soyadı veya unvanını, bağlı olduğu vergi dairesini ve vergi kimlik numaralarını, kesintiye esas alınan brüt tutarları, kesilen vergileri ve kesinti yapılan dönemleri gösteren bir tabloyu yıllık beyannamelerine eklemeleri yeterlidir. Söz konusu tablo E-Beyannamenin ekinde yer almaktadır.

1.2. Beyanname Üzerinde Mahsup Edilemeyen Kısmın Mahsuben Veya Nakden İadesi:

a) Mahsuben İade:

Kesinti yoluyla ödenen vergilerin kurumlar vergisi beyannamesinde yeterli kazancın bulunmaması nedeniyle tamamının mahsup edilememesi halinde artan kısım mükellefin diğer vergi borçlarına mahsup edilebilecektir. Söz konusu iade talebi tutarına bakılmaksızın, inceleme raporu ve teminat aranılmadan yerine getirilir.

Bunun için mahsup talebinin dilekçe ile yapılması ve yıl içinde yapılan tevkifatlara ilişkin tablonun dilekçe ekinde yer alması gerekmektedir. Söz konusu tablonun daha önce kurumlar vergisi beyannamesinin ekinde yer almış olması halinde, mahsup dilekçesi yeterli olacaktır. Mahsup dilekçesi ve ilgili tablonun ibraz edilmiş olması kaydıyla, mükelleflerin vergi borçlarına ilişkin mahsup talepleri kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği tarih esas alınarak yerine getirilir.

b) Nakden İade:

Kesinti yoluyla ödenen vergilerin kurumlar vergisi beyannamesinde yeterli kazancın bulunmaması nedeniyle nakden iade edilebilmesi için iade talebinin bir dilekçe ile yapılması gerekir. Kesinti yoluyla ödenen vergilerden iadesi talep edilen tutarın 10 bin YTL�yi geçmemesi halinde iade talebi, yıl içinde yapılan tevkifatlara ilişkin tablo ile birlikte, menkul sermaye iradına ilişkin olarak kesintiyi yapan bankalar, özel finans kurumları, aracı kurumlar ve diğer kurumlar tarafından düzenlenen ve vergi kesintisinin yapıldığını gösteren belgenin ilgili kurumca onaylanan bir örneğinin dilekçeye eklenmesi koşuluyla inceleme raporu ve teminat aranmaksızın yerine getirilir.

Nakden yapılacak iade taleplerinin 10 bin YTL�yi aşması halinde, 10 bin YTL�yi aşan kısım Vergi Usul Kanununa göre vergi inceleme yetkisi bulunanlarca yapılacak inceleme sonucunda düzenlenecek vergi inceleme raporuna göre iade edilir. 10 bin YTL�ye kadar olan kısım ise, dilekçe ekinde yukarıda belirtilen belgelerin yer alması koşuluyla teminat aranmaksızın ve inceleme raporu beklenmeksizin iade edilir.

İade talebi teminat gösterilmesi halinde inceleme sonucu beklenmeksizin yerine getirilir. Teminat olarak 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 10 uncu maddesinin 1, 2 ve 3 numaralı bentlerinde sayılanlardan bir veya bir kaçı gösterilebilir. Banka teminat mektuplarının (süresiz-şartsız) paraya çevrilmeleri konusunda hiçbir sınırlayıcı şart taşımaması ve 4389 sayılı Bankalar Kanunu hükümlerine göre faaliyette bulunan bankalar veya özel finans kurumları tarafından düzenlenmiş olması gerekir.

Nakden iade talebinin 100 bin YTL�ye kadar olan kısmı mükellefle süresinde tam tasdik sözleşmesi düzenlemiş yeminli mali müşavirce düzenlenecek tam tasdik raporu uyarınca iade edilir. İade talebinin 100 bin YTL�yi aşan kısmının iadesi ise denetim elemanlarınca düzenlenen vergi inceleme raporu sonucuna göre yerine getirilir.

Genel ve katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine, belediyelere, köylere ve sermayelerinin en az %51 veya daha fazlası bu kurumlara ait işletmelere yapılacak iadeler, bu Tebliğde belirtilen belgelerin ibrazı üzerine miktara bakılmaksızın inceleme raporu ve teminat aranılmadan yerine getirilir.

 

2. Ödenen Geçici Vergilerin Mahsup ve İadesi:

Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 120 nci maddesinde; üçer aylık dönemler halinde tahakkuk ettirilerek tahsil edilen geçici verginin, yıllık beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisinden mahsup edileceği, mahsup edilemeyen tutarın mükellefin diğer vergi borçlarına mahsup edileceği, bu mahsuplara rağmen kalan geçici vergi tutarının da o yılın sonuna kadar yazılı olarak talep edilmesi halinde mükellefe red ve iade edileceği belirtilmiştir. Bu esaslar kurumlar vergisi mükellefleri açısından da geçerlidir.

Yıl içinde ödenmiş bulunan geçici vergi öncelikle kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde hesaplanan vergiye mahsup edilir. Mahsup işleminin yapılabilmesi için geçici verginin ödenmiş olması şarttır. Tahakkuk ettirilmiş olan ancak kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesine rağmen henüz ödenmemiş bulunan geçici verginin mahsup edilmesi mümkün değildir.

2.1. Beyanname Üzerinde Mahsup Edilemeyen Kısmın Mahsuben veya Nakden İadesi:

a) Mahsuben İade:

Ödenen geçici vergi tutarının, geçici verginin ilgili olduğu döneme ilişkin olarak verilen kurumlar beyannamesi üzerinden hesaplanan kurumlar vergisinden fazla olması halinde, mahsup edilemeyen tutar mükellefin diğer vergi borçlarına mahsup edilir.

Söz konusu mahsup işlemi için yazılı başvuru şartı aranmayacak olup, mahsup işlemi vergi dairesi tarafından re�sen yapılır.

Mahsup işlemi kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği tarih esas alınarak yerine getirilir. Mahsubu yapılacak vergi borçları için vade tarihinden, yıllık beyannamenin verildiği tarihe kadar gecikme zammı uygulanır. Dolayısıyla bu tarihten sonra söz konusu vergi borçları için gecikme zammı uygulanmaz.

 

b) Nakden İade:

Mahsup sonucu iadesi gereken miktarın bulunması ve bu tutarın beyannamenin ilgili tablosuna yazılmış olması mükellefçe yazılı olarak yapılmış iade talebi olarak kabul edilir. Kurumlar vergisi beyannamesinin ilgili tablosunda/satırında gösterilmeyen geçici verginin mahsuben veya nakden iade edilebilmesi için o yılın sonuna kadar yazılı olarak başvurulması gerekir.

Geçici verginin gerek mahsuben gerekse nakden iadesinde herhangi bir tutar sınırlaması olmayıp, geçici verginin ödenmiş olması yeterlidir. Geçici vergiye ilişkin iade taleplerinde teminat ve inceleme raporu aranmaz.

Ancak, vergi idaresi geçici verginin nakden iade edilmesi için mükelleflerden yazılı başvuru ile birlikte geçici vergi ödemelerine ait makbuz veya dekontların asıllarını talep etmektedir. Uygulamanın yasal düzenlemeye uygun hale getirilmesi hem mükellefleri hem de vergi idaresini rahatlatacaktır.

Vergi idaresinin bürokrasiyi azaltması beklenirken uygulamanın biraz daha karışık hale gelmesini sağlayan yeni bir düzenleme yapmış bulunmaktadır. 262 seri no.lu Gelir Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile yapılan düzenlemeye göre, geçici vergilerin katma değer vergisi iadelerinin mahsup edilerek ödenmiş olması halinde geçici verginin iade olarak alınmasında nakden iade şartları ile iade usul ve esaslarının belirlendiği Katma Değer Vergisi Genel Tebliğleri esasları uygulanacaktır. Bu şekilde yapılacak geçici vergi iadelerinde inceleme raporu veya teminat mektubu uygulaması söz konusu olabilecektir.

3. Yurtdışında Ödenen Vergilerin Mahsup ve İadesi:

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu�nun 33�ncü maddesine göre 01.01.2006 tarihinden itibare geçerli olmak üzere;

(1) Yabancı ülkelerde elde edilerek Türkiye’de genel sonuç hesaplarına intikal ettirilen kazançlardan mahallinde ödenen kurumlar vergisi ve benzeri vergiler, Türkiye’de bu kazançlar üzerinden tarh olunan kurumlar vergisinden indirilebilir.

(2) Kanunun 7 nci maddesinin uygulandığı hallerde, yurt dışındaki iştirakin ödemiş olduğu gelir ve kurumlar vergisi benzeri vergiler, kontrol edilen yabancı şirketin Türkiye’de vergilendirilecek kazancı üzerinden hesaplanan kurumlar vergisinden mahsup edilebilir.

(3) Tam mükellef kurumların doğrudan veya dolaylı olarak sermayesi veya oy hakkının % 25′ine sahip olduğu yurt dışı iştiraklerinden elde ettikleri kâr payları üzerinden Türkiye’de ödenecek kurumlar vergisinden, iştiraklerin bulunduğu ülkelerdeki kâr payı dağıtımına kaynak oluşturan kazançlar üzerinden ödenen gelir ve kurumlar vergisi benzeri vergilerin kâr payı tutarına isabet eden kısmı mahsup edilebilir. Kazanca ilave edilen kâr payı, bu kazançlar üzerinden yurt dışında ödenen gelir ve kurumlar vergisi benzeri vergiler dahil edilmek suretiyle dikkate alınır.

(4) Yurt dışı kazançlar üzerinden Türkiye’de tarh olunacak vergilere mahsup edilebilecek tutar, hiç bir surette yurt dışında elde edilen kazançlara Kanunun 32 nci maddesinde belirtilen kurumlar vergisi oranının uygulanmasıyla bulunacak tutardan fazla olamaz. Bu sınır dahilinde, ilgili bulunduğu kazancın Türkiye’de genel sonuç hesaplarına intikal ettirildiği hesap döneminde tamamen veya kısmen indirilemeyen vergiler, bu dönemi izleyen üçüncü hesap dönemi sonuna kadar indirim konusu yapılabilir.

(5) Geçici vergilendirme dönemi içinde yurt dışından elde edilen gelirlerin bulunması halinde, bu gelirler üzerinden elde edildiği ülkelerde kesinti veya diğer şekillerde ödenen vergiler, o dönem için hesaplanan geçici vergi tutarından da mahsup edilebilir. İndirilecek tutar, yurt dışında elde edilen kazançlara Kanunun 32 nci maddesinde belirtilen geçici vergi oranının uygulanmasıyla bulunacak tutardan fazla olamaz.

(6) Yabancı ülkelerde vergi ödendiği, yetkili makamlardan alınarak mahallindeki Türk elçilik veya konsoloslukları, yoksa mahallinde Türk menfaatlerini koruyan ülkenin aynı nitelikteki temsilcileri tarafından tasdik olunan belgelerle tevsik olunmadıkça, yabancı ülkede ödenen vergiler Türkiye’de tarh olunan vergiden indirilemez.

(7) Kurumlar vergisinden indirim konusu yapılan vergilerin yabancı ülkelerde ödendiğini gösterir belgelerin, tarhiyat sırasında mükellef tarafından ibraz edilememesi halinde, yabancı ülkede ödenen veya ödenecek olan vergi, Kanunun 32 nci maddesindeki kurumlar vergisi oranını aşmamak şartıyla o ülkede geçerli olan oran üzerinden hesaplanır ve tarhiyatın bu suretle hesaplanan tutara isabet eden kısmı ertelenir. İbraz edilmesi gereken belgeler, tarh tarihinden itibaren en geç bir yıl içinde ilgili vergi dairesine ibraz edildiği takdirde, bu belgelerde yazılı kesin tutara göre tarhiyat düzeltilir.

(8) Mücbir sebepler olmaksızın belgelerin bu süre zarfında ibraz edilmemesi veya bu belgelerin ibrazından sonra ertelenen vergi tutarından daha düşük bir mahsup hakkı olduğunun anlaşılması halinde, ertelenen vergiler için Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı hesaplanır.

(9) Bu madde hükmünün uygulanmasında, yabancı para ile ödenen vergilere, bunların ilgili bulunduğu kazançların genel sonuç hesaplarına intikali esnasındaki kur uygulanır.

Sonuç:

Kurumlar Vergisi Beyannamesine dahil kazançlar üzerinde kesinti yoluyla ödenen vergiler ile geçici vergi, öncelikle hesaplanan kurumlar vergisinden mahsup edilecektir. Mahsuba rağmen artakalan bir tutar söz konusu ise artan tutarın öncelikle diğer vergi borçlarına mahsubu sonrasında ise mükellef kuruma nakden iadesi mümkün olacaktır.

Nakden ve mahsuben iade işlemleri 252 ve 262 seri no.lu Gelir Vergisi Kanunu Genel Tebliğlerinde belirlenen esaslar dahilinde yapılacaktır.